Καπνικά: Πόσο αμείβεται ο λιανοπωλητής στην Ευρώπη και τι συμβαίνει στην Ελλάδα;
Ιταλία 10%, Ισπανία 8,5%, Γαλλία 8,35% καθαρή αμοιβή, Ουγγαρία 10%–11,5%, ενώ στην Αυστρία υπάρχει ακόμη και κατώτατη αμοιβή ανά τσιγάρο. Τι ισχύει στις χώρες της Ευρωπαϊκής Συνομοσπονδίας Λιανοπωλητών Καπνού και πού βρίσκεται η Ελλάδα;
Το χαμηλό περιθώριο από την πώληση καπνικών προϊόντων αποτελεί εδώ και χρόνια ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα για το ελληνικό περίπτερο.
Πόσο διαφορετική όμως είναι πραγματικά η κατάσταση στην Ελλάδα από εκείνη άλλων ευρωπαϊκών χωρών;
Για να έχουμε μια όσο το δυνατόν πιο τεκμηριωμένη εικόνα, εξετάσαμε τι ισχύει στις οκτώ χώρες που συμμετέχουν σήμερα στην CEDT – Confédération Européenne des Détaillants en Tabac / European Confederation of Tobacco Retailers, δηλαδή την Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία Λιανοπωλητών Καπνού.
Η ίδια η CEDT αναφέρει σήμερα ως μέλη της οργανώσεις από Ιταλία, Γαλλία, Αυστρία, Ισπανία, Ελλάδα, Ουγγαρία, Βέλγιο και Ιρλανδία και δηλώνει ότι εκπροσωπεί περίπου 130.000 Ευρωπαίους λιανοπωλητές καπνού.
Η έρευνα αποκαλύπτει μία ιδιαίτερα σημαντική διαφορά:
σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες η αμοιβή του καπνοπώλη δεν αφήνεται αποκλειστικά στην εμπορική διαπραγμάτευση, αλλά καθορίζεται ή προστατεύεται θεσμικά.
Η ευρωπαϊκή εικόνα με μια ματιά
| Χώρα | Περιθώριο / αμοιβή λιανοπωλητή | Καθεστώς |
|---|---|---|
| Ιταλία | 10% της λιανικής τιμής | Επίσημα καθορισμένο |
| Γαλλία | 10,29% μικτή / 8,35% καθαρή | Επίσημα καθορισμένο |
| Ισπανία | 8,5%, πούρα 9% | Νομοθετικά καθορισμένο |
| Αυστρία | 53% ειδικής καθαρής βάσης + κατώτατο ποσό | Νομοθετικά καθορισμένο |
| Ουγγαρία | 10%–11,5% στα τσιγάρα | Νομοθετικά προστατευμένο |
| Ιρλανδία | περίπου 7,5%–8,6% | Εμπορικό, ανά προϊόν |
| Βέλγιο | περίπου 3% | Κλαδική εκτίμηση – όχι ενιαίο κατοχυρωμένο ποσοστό |
| Ελλάδα | περίπου 4% | Παλαιότερη καταγραφή CEDT – όχι κατοχυρωμένο ελάχιστο |
Μία απαραίτητη διευκρίνιση
Τα παραπάνω ποσοστά δεν υπολογίζονται σε όλες τις χώρες με τον ίδιο τρόπο.
Στην Ιταλία, για παράδειγμα, το 10% υπολογίζεται επί της λιανικής τιμής πώλησης, ενώ στην Αυστρία χρησιμοποιείται ειδική καθαρή βάση μετά την αφαίρεση φόρου καπνού και ΦΠΑ.
Επίσης, όταν μιλάμε για «περιθώριο», δεν εννοούμε το τελικό καθαρό κέρδος του καταστήματος αφού αφαιρεθούν ενοίκιο, ρεύμα, μισθοί, ασφαλιστικές εισφορές, τραπεζικές προμήθειες και τα υπόλοιπα λειτουργικά έξοδα.
Αυτό που μπορεί όμως να συγκριθεί με σαφήνεια είναι αν υπάρχει ή όχι θεσμικός μηχανισμός προστασίας της αμοιβής του λιανοπωλητή.
Ιταλία: 10% της λιανικής τιμής
Η περίπτωση της Ιταλίας είναι από τις πλέον ξεκάθαρες.
Η αρμόδια κρατική αρχή, Agenzia delle Dogane e dei Monopoli – ADM, αναφέρει ότι η λιανική τιμή των καπνικών προϊόντων αποτελείται από:
Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης,
ΦΠΑ,
aggio του λιανοπωλητή,
μερίδιο του προμηθευτή.
Η ίδια η ADM αναφέρει ρητά ότι:
το aggio που αναλογεί στον λιανοπωλητή είναι ίσο με το 10% της λιανικής τιμής πώλησης.
Πρόκειται επομένως για στοιχείο ενσωματωμένο στην επίσημη διάρθρωση της τιμής και όχι απλώς για μία επιμέρους εμπορική συμφωνία μεταξύ εταιρείας και καταστήματος.
Γαλλία: 10,29% μικτή – 8,35% καθαρή αμοιβή
Στη Γαλλία η αμοιβή των buralistes είναι επίσης επίσημα καθορισμένη.
Η γαλλική τελωνειακή διοίκηση αναφέρει ότι από την 1η Ιανουαρίου 2026 ισχύουν για όλες τις φορολογικές κατηγορίες καπνικών:
10,29% μικτή αμοιβή
και
8,35% καθαρή αμοιβή.
Η διαφορά μεταξύ της μικτής και της καθαρής αμοιβής αφορά το δικαίωμα άδειας και ειδική συνταξιοδοτική εισφορά.
Η ίδια η γαλλική διοίκηση δίνει μάλιστα συγκεκριμένο παράδειγμα:
σε παραδόσεις καπνικών αξίας 100.000 ευρώ, η καθαρή αμοιβή του καπνοπώλη ανέρχεται σε 8.350 ευρώ.
Ισπανία: 8,5% – και 9% στα πούρα
Στην Ισπανία τα πράγματα είναι επίσης απολύτως συγκεκριμένα.
Ο ισπανικός νόμος 13/1998 για την αγορά καπνού καθορίζει:
8,5% επί της λιανικής τιμής πώλησης για τα προϊόντα καπνού
και
9% για τα πούρα.
Το ισπανικό Υπουργείο Οικονομικών επαναλαμβάνει σήμερα τα ίδια ακριβώς ποσοστά στις επίσημες πληροφορίες του για τους κατόχους των expendedurías, δηλαδή των γνωστών estancos.
Εδώ λοιπόν δεν μιλάμε για εκτίμηση του κλάδου.
Μιλάμε για ποσοστό καθορισμένο από τον νόμο.
Αυστρία: όχι μόνο ποσοστό, αλλά και κατώτατο ποσό ανά τσιγάρο
Η Αυστρία παρουσιάζει ένα από τα πιο ενδιαφέροντα συστήματα.
Ο αυστριακός Tabakmonopolgesetz προβλέπει ότι στα εξειδικευμένα Tabakfachgeschäfte η εμπορική αμοιβή για τα τσιγάρα αντιστοιχεί στο:
53% της καθαρής βάσης.
Η βάση υπολογισμού είναι η λιανική τιμή αφού αφαιρεθούν ο φόρος καπνού και ο ΦΠΑ.
Γι' αυτό και το αυστριακό 53% δεν μπορεί να συγκριθεί ευθέως με το 10% επί της τελικής λιανικής τιμής που ισχύει στην Ιταλία.
Υπάρχει όμως και δεύτερη δικλείδα προστασίας, ιδιαίτερα σημαντική.
Από την 1η Φεβρουαρίου 2026, η εμπορική αμοιβή στα τσιγάρα δεν μπορεί να είναι χαμηλότερη από:
0,0369 ευρώ ανά τσιγάρο για τα εξειδικευμένα Tabakfachgeschäfte.
Για ένα πακέτο 20 τσιγάρων αυτό αντιστοιχεί σε τουλάχιστον:
0,738 ευρώ ανά πακέτο.
Για τα λοιπά εξουσιοδοτημένα σημεία πώλησης το ελάχιστο είναι 0,020 ευρώ ανά τσιγάρο, δηλαδή 0,40 ευρώ ανά πακέτο των 20.
Αξίζει μάλιστα να σημειωθεί ότι ο νόμος έχει ήδη καθορίσει και τις επόμενες αυξήσεις των ελάχιστων ποσών για το 2027 και το 2028.
Άρα στην Αυστρία ο λιανοπωλητής προστατεύεται όχι μόνο με έναν τρόπο υπολογισμού του περιθωρίου, αλλά και με κατώτατη χρηματική αμοιβή ανά τεμάχιο.
Ουγγαρία: τουλάχιστον 10% στα τσιγάρα
Η Ουγγαρία διαθέτει επίσης σαφή νομοθετική προστασία του καπνοπώλη.
Ο ισχύων νόμος προβλέπει ότι στα τσιγάρα το περιθώριο που εξασφαλίζεται στον τελικό λιανοπωλητή πρέπει να είναι:
τουλάχιστον 10% και έως 11,5% της λιανικής τιμής χωρίς αφαίρεση των φόρων.
Ακόμη πιο σημαντικό:
ο ίδιος νόμος προβλέπει ότι συμφωνία η οποία οδηγεί σε περιθώριο χαμηλότερο από το θεσμοθετημένο ελάχιστο είναι άκυρη.
Υπάρχει εδώ μία λεπτομέρεια που χρειάζεται προσοχή.
Στον ίδιο νόμο εμφανίζεται και ποσοστό 13% για τα τσιγάρα, αλλά αυτό αφορά διαφορετικό στάδιο της αλυσίδας εφοδιασμού και όχι το περιθώριο που καταλήγει στον τελικό λιανοπωλητή.
Για τον ίδιο τον καπνοπώλη, το προβλεπόμενο εύρος είναι 10%–11,5%.
Ιρλανδία: διαφορετικό περιθώριο ανά προϊόν
Στην Ιρλανδία δεν εντοπίζεται αντίστοιχο ενιαίο, νομοθετικά εγγυημένο ποσοστό όπως στην Ιταλία ή την Ισπανία.
Η CSNA – Convenience Stores & Newsagents Association, μέλος της CEDT, δημοσίευσε τον Φεβρουάριο του 2026 συγκεκριμένα παραδείγματα περιθωρίων μετά από αλλαγές τιμών.
Μεταξύ άλλων:
John Player 20s: 7,63%
JPS 20s: 8,00%
John Player Compact: 7,55%
Golden Virginia Yellow Combi: 8,32%
Golden Virginia 30g: 8,55%
Η CSNA επισημαίνει επίσης ότι όταν αυξάνεται ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης χωρίς αντίστοιχη εμπορική αναπροσαρμογή, το ποσοστιαίο περιθώριο του καταστήματος μειώνεται.
Επομένως στην Ιρλανδία μιλάμε περισσότερο για εμπορικά περιθώρια ανά προϊόν και όχι για ένα ενιαίο κρατικά κατοχυρωμένο ποσοστό.
Βέλγιο: περίπου 3% σύμφωνα με τους κλαδικούς φορείς
Στο Βέλγιο επίσης δεν εντοπίστηκε αντίστοιχο ενιαίο νομοθετικά κατοχυρωμένο ποσοστό.
Υπάρχει όμως ιδιαίτερα ενδιαφέρον πρόσφατο στοιχείο.
Η βελγική οργάνωση επιχειρήσεων UCM, σε κοινή παρέμβασή της με τις Prodipresse και Aplsia, αναφέρει ότι το περιθώριο των λιανοπωλητών καπνού παραμένει εξαιρετικά περιορισμένο και κινείται περίπου στο:
3%
δηλαδή περίπου 30 ευρώ μικτού περιθωρίου για κάθε 1.000 ευρώ πωλήσεων.
Στην ίδια παρέμβαση αναφέρεται ότι η φορολογία απορροφά περίπου το 80%–90% της τιμής του καπνού.
Το 3% όμως αποτελεί κλαδική εκτίμηση και όχι νομοθετικά εγγυημένο βελγικό ποσοστό.
Και στην Ελλάδα;
Εδώ βρίσκεται ίσως το μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τον Έλληνα περιπτερούχο.
Σε ειδικό ενημερωτικό έντυπο της CEDT για την Ελλάδα, καταγράφεται η εξέλιξη του περιθωρίου του λιανοπωλητή.
Σύμφωνα με το συγκεκριμένο έγγραφο:
έως το 1993: 9,1% της λιανικής τιμής
στις αρχές του 2010: μέσο περιθώριο 6,7%
μεταγενέστερα: περίπου 4%.
Η ελληνική έκδοση της παρουσίασης χαρακτηρίζει το κέρδος στα καπνικά ως «εξαιρετικά χαμηλό», της τάξης του 4%.
Και εδώ όμως χρειάζεται μία πολύ σημαντική διευκρίνιση:
Το 4% δεν αποτελεί σημερινό, νομοθετικά κατοχυρωμένο ελληνικό ποσοστό.
Πρόκειται για παλαιότερη αποτύπωση της ελληνικής αγοράς από την ίδια την CEDT.
Επομένως δεν πρέπει να παρουσιαστεί ως επίσημη μέτρηση του 2026.
Αυτό που έχει ιδιαίτερη σημασία είναι κάτι διαφορετικό:
στην Ελλάδα δεν εντοπίζεται αντίστοιχος θεσμικός μηχανισμός που να εγγυάται ένα ελάχιστο περιθώριο στον τελικό λιανοπωλητή καπνικών.
Τι δείχνει τελικά η σύγκριση;
Η έρευνα δεν δείχνει ότι υπάρχει ένα ενιαίο ευρωπαϊκό μοντέλο.
Το αντίθετο.
Κάθε χώρα έχει δημιουργήσει διαφορετικό σύστημα.
Όμως σε αρκετές χώρες της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει γίνει μία συγκεκριμένη πολιτική επιλογή:
να προστατεύεται θεσμικά η αμοιβή του λιανοπωλητή καπνικών.
Συγκεκριμένα:
Ιταλία: 10% της λιανικής τιμής.
Ισπανία: 8,5% και 9% στα πούρα.
Γαλλία: 10,29% μικτή και 8,35% καθαρή αμοιβή.
Ουγγαρία: τουλάχιστον 10% και έως 11,5% στα τσιγάρα.
Αυστρία: ειδικός νομοθετικός μηχανισμός και ταυτόχρονα κατώτατη χρηματική αμοιβή ανά τσιγάρο.
Αντίθετα, Ιρλανδία και Βέλγιο λειτουργούν περισσότερο με εμπορικά περιθώρια χωρίς να εντοπίζεται αντίστοιχο ενιαίο εθνικό κατώτατο ποσοστό.
Και στην Ελλάδα, παρά το γεγονός ότι η ίδια η CEDT έχει καταγράψει στο παρελθόν την πολύ μεγάλη πτώση του περιθωρίου, δεν προκύπτει αντίστοιχη θεσμική κατοχύρωση.
Το εύλογο ερώτημα για την Ελλάδα
Μετά τα παραπάνω στοιχεία, προκύπτουν δύο απολύτως εύλογα ερωτήματα:
Γιατί η αμοιβή του λιανοπωλητή προστατεύεται θεσμικά σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, ενώ στην Ελλάδα δεν υπάρχει αντίστοιχη ελάχιστη κατοχύρωση;
Και κυρίως:
Υπάρχει η δυνατότητα να θεσπιστεί και στην Ελλάδα ένα ελάχιστο βιώσιμο περιθώριο ή μία ελάχιστη χρηματική αμοιβή ανά πακέτο, όπως συμβαίνει ήδη με διαφορετικούς τρόπους σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες;
Δεν υποστηρίζουμε ότι τα συστήματα των άλλων χωρών μπορούν απλώς να αντιγραφούν αυτούσια στην Ελλάδα.
Ούτε ότι υπάρχει σήμερα ευρωπαϊκός κανόνας που υποχρεώνει την Ελλάδα να εφαρμόσει συγκεκριμένο ποσοστό.
Υποστηρίζουμε όμως ότι τα παραπάνω παραδείγματα είναι υπαρκτά, θεσμοθετημένα και επαληθεύσιμα.
Και επομένως το ερώτημα αξίζει μία σοβαρή και θεσμική απάντηση.
Η έρευνα συνεχίζεται
Υπάρχει όμως και μία δεύτερη πλευρά αυτής της ιστορίας.
Η Ελλάδα συμμετέχει εδώ και πολλές δεκαετίες στην ευρωπαϊκή οργάνωση των λιανοπωλητών καπνού.
Παράλληλα, το ζήτημα του χαμηλού περιθωρίου των ελληνικών περιπτέρων είχε τεθεί δημόσια ήδη πριν από πολλά χρόνια.
Τι γνώριζαν οι θεσμικοί εκπρόσωποι των Ελλήνων περιπτερούχων για τα καθεστώτα που ίσχυαν στην Ευρώπη;
Πόσο ενημερώθηκαν οι ίδιοι οι επαγγελματίες του κλάδου;
Τι είχε διεκδικηθεί στην Ελλάδα και τι απέγιναν αυτές οι διεκδικήσεις;
Και τι συνέβη στο ελληνικό περίπτερο από το 2010 μέχρι σήμερα;
Αυτά θα αποτελέσουν το αντικείμενο του δεύτερου μέρους της έρευνάς μας.
Πηγές – για επαλήθευση των στοιχείων
CEDT – European Confederation of Tobacco Retailers
Επίσημη ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Συνομοσπονδίας Λιανοπωλητών Καπνού. Αναφέρει τις χώρες-μέλη και το δίκτυο που εκπροσωπεί.
Επίσημη πηγή – CEDT
Ιταλία – Agenzia delle Dogane e dei Monopoli (ADM)
Επίσημη σύνθεση της τιμής των καπνικών. Η ADM αναφέρει ότι το aggio του λιανοπωλητή είναι 10% της λιανικής τιμής.
Επίσημη πηγή – Agenzia delle Dogane e dei Monopoli
Γαλλία – Direction Générale des Douanes et Droits Indirects
Επίσημα ποσοστά αμοιβής των buralistes από 1/1/2026: 10,29% μικτή και 8,35% καθαρή αμοιβή.
Επίσημη πηγή – Γαλλικά Τελωνεία
Ισπανία – Ministerio de Hacienda / Comisionado para el Mercado de Tabacos
Επίσημες πληροφορίες για τα estancos: 8,5% στα προϊόντα καπνού και 9% στα πούρα.
Επίσημη πηγή – Ministerio de Hacienda
Αυστρία – Rechtsinformationssystem des Bundes (RIS)
Tabakmonopolgesetz, §38. Καθορίζει τον τρόπο υπολογισμού της αμοιβής και τα ελάχιστα ποσά ανά τσιγάρο.
Επίσημη πηγή – Αυστριακή νομοθεσία RIS
Ουγγαρία – Nemzeti Jogszabálytár
Νόμος CXXXIV/2012. Προβλέπει προστατευμένο περιθώριο για τον τελικό λιανοπωλητή στα τσιγάρα.
Επίσημη πηγή – Ουγγρική νομοθεσία
Ιρλανδία – CSNA, Convenience Stores & Newsagents Association
Δημοσίευση του 2026 με πραγματικά παραδείγματα περιθωρίων συγκεκριμένων προϊόντων καπνού.
Κλαδική πηγή – CSNA
Βέλγιο – UCM / Prodipresse / Aplsia
Κλαδική παρέμβαση που αναφέρει πολύ περιορισμένο μικτό περιθώριο για τους λιανοπωλητές καπνού.
Κλαδική πηγή – UCM / Prodipresse / Aplsia
Ελλάδα – CEDT
Ειδική παρουσίαση της ελληνικής αγοράς με ιστορική καταγραφή της εξέλιξης του περιθωρίου των λιανοπωλητών.
Πηγή – CEDT, παρουσίαση για την Ελλάδα
Σημείωση τεκμηρίωσης: Για τη σύνταξη της έρευνας χρησιμοποιήθηκαν κατά προτεραιότητα επίσημες κρατικές και νομοθετικές πηγές. Όπου χρησιμοποιούνται στοιχεία επαγγελματικών ή κλαδικών οργανώσεων, αυτό επισημαίνεται ρητά. Οι σύνδεσμοι παρατίθενται ώστε κάθε αναγνώστης να μπορεί να επαληθεύσει τα στοιχεία.
Σχόλια