Οι εξελίξεις γύρω από τα καπνικά και τα νέα προϊόντα νικοτίνης στην Ευρωπαϊκή Ένωση επιταχύνονται, με δύο διαφορετικούς αλλά άμεσα συνδεδεμένους φακέλους να βρίσκονται πλέον στο προσκήνιο: τη νέα φορολογία των προϊόντων καπνού και νικοτίνης και την αναθεώρηση του ευρωπαϊκού κανονιστικού πλαισίου για την κυκλοφορία, προβολή και πώλησή τους.
Για τα ελληνικά περίπτερα, οι συζητήσεις αυτές έχουν ιδιαίτερη σημασία, καθώς μπορεί να επηρεάσουν όχι μόνο τις τιμές των συμβατικών τσιγάρων αλλά και κατηγορίες που τα τελευταία χρόνια έχουν αποκτήσει σημαντική παρουσία στο λιανεμπόριο, όπως ο θερμαινόμενος καπνός, τα ηλεκτρονικά τσιγάρα και τα σακουλάκια νικοτίνης.
Η νέα ευρωπαϊκή φορολογία παραμένει ανοιχτή
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προτείνει από τις 16 Ιουλίου 2025 τη ριζική αναθεώρηση της Tobacco Taxation Directive.
Η πρόταση προβλέπει αύξηση των ελάχιστων ευρωπαϊκών συντελεστών φορολόγησης των παραδοσιακών καπνικών προϊόντων και, για πρώτη φορά, τη δημιουργία κοινών ελάχιστων φορολογικών κανόνων για ηλεκτρονικά τσιγάρα, θερμαινόμενο καπνό και nicotine pouches.
Η πρόταση όμως δεν έχει ακόμη εγκριθεί.
Οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται μεταξύ των κρατών-μελών στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και υπάρχουν διαφωνίες τόσο για το ύψος των ελάχιστων φόρων όσο και για τον τρόπο φορολόγησης των νέων κατηγοριών προϊόντων. Το ίδιο το Συμβούλιο αναφέρει ότι οι συζητήσεις επικεντρώνονται στις αυξήσεις των ελάχιστων συντελεστών, στην επέκταση της οδηγίας στα νέα προϊόντα νικοτίνης και στον προτεινόμενο μηχανισμό αναπροσαρμογής των φόρων.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα nicotine pouches, καθώς η φορολόγησή τους αποτελεί ένα από τα ζητήματα στα οποία καταγράφονται διαφορετικές προσεγγίσεις μεταξύ κρατών-μελών.
Νέες συναντήσεις στις 23 και 25 Σεπτεμβρίου
Ο φάκελος παραμένει απολύτως ενεργός.
Το Συμβούλιο έχει προγραμματίσει για τις 23 Σεπτεμβρίου 2026 συνεδρίαση της Ομάδας Φορολογικών Θεμάτων υψηλού επιπέδου και για τις 25 Σεπτεμβρίου 2026 νέα συνεδρίαση της Ομάδας Έμμεσης Φορολογίας.
Αυτό σημαίνει ότι τις επόμενες ημέρες μπορεί να έχουμε νεότερο συμβιβαστικό κείμενο ή σαφέστερη εικόνα για το κατά πόσο μπορούν να πλησιάσουν οι θέσεις των κρατών-μελών.
Μέχρι σήμερα πάντως δεν υπάρχει τελική συμφωνία και δεν έχει αποφασιστεί κάποια νέα ευρωπαϊκή αύξηση στην τιμή των τσιγάρων.
Και νέα εξέλιξη από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
Παράλληλα με τη φορολογία, στις 16 Σεπτεμβρίου 2026 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε έκθεση σχετικά με την ευρωπαϊκή στρατηγική για τις καρδιαγγειακές παθήσεις.
Στο κείμενο οι ευρωβουλευτές καλούν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προχωρήσει το συντομότερο στην αναθεώρηση της αντικαπνιστικής νομοθεσίας. Μεταξύ άλλων ζητούν αυστηρότερη αντιμετώπιση των αρωματικών/γευστικών προϊόντων, περιορισμούς στην περιεκτικότητα σε νικοτίνη και αυστηρότερη ρύθμιση της διαφήμισης μέσω κοινωνικών δικτύων, ιδιαίτερα όσον αφορά τα νέα προϊόντα καπνού και νικοτίνης.
Η συγκεκριμένη απόφαση δεν αποτελεί από μόνη της νέο νόμο και δεν αλλάζει σήμερα τους κανόνες πώλησης στο ελληνικό περίπτερο. Αποτελεί όμως ακόμη ένα πολιτικό μήνυμα προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για επιτάχυνση της αναθεώρησης της νομοθεσίας.
Τι σημαίνουν όλα αυτά για το ελληνικό περίπτερο
Για την ώρα δεν αλλάζει κάτι άμεσα στο ταμείο του περιπτέρου.
Δεν υπάρχει σήμερα νέα ευρωπαϊκή τιμή τσιγάρων, νέος φόρος που να έχει τεθεί σε ισχύ ή ευρωπαϊκή απαγόρευση κάποιας από τις παραπάνω κατηγορίες προϊόντων.
Αυτό που αλλάζει είναι η κατεύθυνση των συζητήσεων.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει πλέον ταυτόχρονα:
υψηλότερη φορολόγηση των παραδοσιακών καπνικών προϊόντων, κοινή φορολόγηση ηλεκτρονικών τσιγάρων, θερμαινόμενου καπνού και nicotine pouches, αυστηρότερους κανόνες για γεύσεις και περιεκτικότητα σε νικοτίνη, καθώς και μεγαλύτερους περιορισμούς στη διαφήμιση και προώθηση των νέων προϊόντων.
Για ένα ελληνικό περίπτερο αυτό μπορεί μελλοντικά να σημαίνει αλλαγές τόσο στην τελική τιμή και την κατανάλωση όσο και στο ποια προϊόντα θα μπορούν να πωλούνται και με ποιον τρόπο θα μπορούν να προβάλλονται.
Το ζήτημα του περιθωρίου κέρδους παραμένει εκτός συζήτησης
Υπάρχει όμως μία πλευρά που μέχρι σήμερα απουσιάζει ουσιαστικά από την ευρωπαϊκή συζήτηση.
Παρά το γεγονός ότι εξετάζονται σημαντικές αυξήσεις στη φορολογική επιβάρυνση και συνεπώς στην αξία των προϊόντων που διακινεί ο λιανοπωλητής, δεν υπάρχει αντίστοιχη ευρωπαϊκή πρόβλεψη για προστασία ενός ελάχιστου εμπορικού περιθωρίου για το τελικό σημείο λιανικής.
Για τα περίπτερα αυτό είναι ένα ιδιαίτερα σημαντικό ζήτημα: μεγαλύτερη αξία προϊόντος και μεγαλύτερο κεφάλαιο διακίνησης δεν συνεπάγονται αυτομάτως και μεγαλύτερη πραγματική αμοιβή για τον επαγγελματία.
Οι εξελίξεις επομένως χρειάζονται στενή παρακολούθηση όχι μόνο από την πλευρά της φορολογίας και της δημόσιας υγείας, αλλά και από την πλευρά της βιωσιμότητας των χιλιάδων μικρών σημείων λιανικής πώλησης.
Το ΠΕΡΙΠΤΕΡΑΔΕΣ θα παρακολουθεί τις συνεδριάσεις της 23ης και της 25ης Σεπτεμβρίου και κάθε νεότερη ευρωπαϊκή απόφαση, με στόχο την έγκαιρη και τεκμηριωμένη ενημέρωση των επαγγελματιών του κλάδου.
Σχόλια