Νέο πλαίσιο για τα πρόστιμα που αφορούν τη συμμόρφωση προϊόντων καπνού και συναφών προϊόντων καθορίζει η απόφαση Δ.Ε.Β.Χ.Π. 804775/10.09.2026, η οποία δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β΄ 5634/17.09.2026.
Η απόφαση αφορά παραβάσεις που διαπιστώνονται κατά τον εργαστηριακό έλεγχο αλλά και κατά τον έλεγχο της επισήμανσης, της συσκευασίας και της παρουσίασης των προϊόντων. Στο πεδίο εφαρμογής της περιλαμβάνονται τα προϊόντα καπνού, τα ηλεκτρονικά τσιγάρα, οι περιέκτες επαναπλήρωσης και τα φυτικά προϊόντα για κάπνισμα.
Δεν πρόκειται για αύξηση του ΕΦΚ ούτε για νέα επιβάρυνση στην τιμή των τσιγάρων. Πρόκειται για καθορισμό των προστίμων σε περίπτωση μη συμμόρφωσης με τις ήδη ισχύουσες απαιτήσεις.
Πώς υπολογίζεται το πρόστιμο
Το πρόστιμο δεν είναι ίδιο για όλους. Υπολογίζεται με τον τύπο:
Πρόστιμο = Μέγιστη Τιμή Βάσης × Συντελεστής Μεγέθους Επιχείρησης × Συντελεστής Ιδιότητας
Για μια πολύ μικρή επιχείρηση ο συντελεστής μεγέθους είναι 0,15, ενώ για ένα κατάστημα λιανικής πώλησης ο συντελεστής ιδιότητας είναι 0,30.
Έτσι, για ένα πολύ μικρό κατάστημα λιανικής:
- παράβαση με βάση 5.000 € αντιστοιχεί σε πρόστιμο 225 €,
- βάση 7.000 € σε 315 €,
- βάση 15.000 € σε 675 €.
Σε περίπτωση επανάληψης της ίδιας παράβασης μέσα σε πέντε χρόνια, το πρόστιμο διπλασιάζεται.
Τι πρέπει πρακτικά να προσέχει ο περιπτεράς
Το νέο ΦΕΚ δεν σημαίνει ότι ο περιπτεράς καλείται να γίνει χημικός ή να πραγματοποιεί τεχνικό έλεγχο των προϊόντων.
Υπάρχουν όμως ορισμένα εμφανή στοιχεία της συσκευασίας που καλό είναι να ελέγχονται κατά την παραλαβή και πριν ένα προϊόν τοποθετηθεί προς πώληση.
Στα τσιγάρα και στα λοιπά προϊόντα καπνού για κάπνισμα, πρέπει να υπάρχουν οι προβλεπόμενες προειδοποιήσεις υγείας. Στα τσιγάρα και στον καπνό για στριφτά περιλαμβάνονται οι συνδυασμένες προειδοποιήσεις με κείμενο και έγχρωμη φωτογραφία, καθώς και οι σχετικές πληροφορίες απεξάρτησης. Η απουσία τους αποτελεί αυτοτελή παράβαση με μέγιστη τιμή βάσης προστίμου 15.000 ευρώ.
Οι συσκευασίες φέρουν επίσης τη γενική προειδοποίηση:
«Το κάπνισμα σκοτώνει»
και το ενημερωτικό μήνυμα:
«Ο καπνός του τσιγάρου περιέχει πάνω από 70 ουσίες, οι οποίες είναι γνωστό ότι προκαλούν καρκίνο».
Οι προειδοποιήσεις πρέπει να είναι κανονικά τυπωμένες, ορατές και να μην έχουν καλυφθεί ή αλλοιωθεί.
Παράλληλα, τα προϊόντα καπνού που κυκλοφορούν νόμιμα στην ελληνική αγορά εντάσσονται στο ευρωπαϊκό σύστημα ιχνηλασιμότητας και χαρακτηριστικών ασφαλείας, το οποίο εφαρμόζεται στα τσιγάρα και στον λεπτοκομμένο καπνό από το 2019 και στα υπόλοιπα προϊόντα καπνού από τον Μάιο του 2024.
Για τα βιομηχανοποιημένα καπνά η δηλωμένη τιμή λιανικής πώλησης αναγράφεται στο πακέτο, στη μικρότερη συσκευασία λιανικής ή στην ένσημη φορολογική ταινία.
Τι ισχύει για ηλεκτρονικά τσιγάρα και υγρά αναπλήρωσης
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στα ηλεκτρονικά τσιγάρα και στους περιέκτες αναπλήρωσης.
Η συσκευασία πρέπει, μεταξύ άλλων, να περιλαμβάνει στοιχεία για τα συστατικά, την περιεκτικότητα σε νικοτίνη και τον αριθμό παρτίδας, καθώς και σύσταση στα ελληνικά ώστε το προϊόν να φυλάσσεται μακριά από παιδιά.
Για τα προϊόντα που περιέχουν νικοτίνη προβλέπεται η προειδοποίηση:
«Το προϊόν αυτό περιέχει νικοτίνη, η οποία είναι εξαιρετικά εθιστική ουσία».
Προβλέπεται επίσης ενημερωτικό φυλλάδιο, και στα ελληνικά, με οδηγίες χρήσης και αποθήκευσης, προειδοποιήσεις και στοιχεία επικοινωνίας του κατασκευαστή ή εισαγωγέα.
Και τα φυτικά προϊόντα για κάπνισμα
Το ΦΕΚ δεν περιορίζεται στα κλασικά καπνικά.
Στα φυτικά προϊόντα για κάπνισμα, ακόμη και όταν δεν περιέχουν καπνό, η συσκευασία πρέπει να αναγράφει:
«Το κάπνισμα του προϊόντος αυτού βλάπτει την υγεία σας».
Η προειδοποίηση πρέπει να εμφανίζεται τόσο στην εμπρόσθια όσο και στην οπίσθια πλευρά της συσκευασίας.
Τι ΔΕΝ είναι δουλειά του περιπτερά να ελέγξει
Εδώ βρίσκεται μια σημαντική λεπτομέρεια του νέου ΦΕΚ.
Ο περιπτεράς δεν είναι υπεύθυνος να πραγματοποιεί εργαστηριακούς ελέγχους για τη χημική σύνθεση ενός προϊόντος, για τα επίπεδα πίσσας, νικοτίνης ή μονοξειδίου του άνθρακα ούτε να εξακριβώνει τεχνικά την καθαρότητα των υγρών ηλεκτρονικού τσιγάρου.
Μάλιστα, το ίδιο το ΦΕΚ ορίζει ότι για συγκεκριμένες παραβάσεις —όπως η υπέρβαση των επιτρεπόμενων εκπομπών των τσιγάρων, ορισμένα απαγορευμένα πρόσθετα και συγκεκριμένες τεχνικές προδιαγραφές των ηλεκτρονικών τσιγάρων— το πρόστιμο επιβάλλεται αποκλειστικά στον πρώτο οικονομικό φορέα της αλυσίδας εφοδιασμού στην ελληνική αγορά.
Επομένως, δεν μεταφέρεται αυτομάτως στον περιπτερά η ευθύνη για κάθε τεχνική ή κατασκευαστική παράβαση ενός προϊόντος.
Τι πρέπει να κρατήσει το περίπτερο
Στην πράξη, για το σημείο λιανικής η ασφαλέστερη αντιμετώπιση είναι απλή:
Προμήθεια αποκλειστικά από νόμιμους και επίσημους προμηθευτές και έλεγχος κατά την παραλαβή ότι οι συσκευασίες είναι κανονικές, σφραγισμένες και φέρουν τις προβλεπόμενες εμφανείς σημάνσεις.
Αν παραληφθεί προϊόν χωρίς τις προβλεπόμενες προειδοποιήσεις, με εμφανώς αλλοιωμένη συσκευασία ή άλλη προφανή παρατυπία, είναι προτιμότερο να μη διατεθεί προς πώληση μέχρι να διευκρινιστεί το θέμα με τον προμηθευτή.
Το ΦΕΚ Β΄5634/2026 έχει πάντως μία θετική διάσταση για τη μικρή λιανική: διαφοροποιεί ρητά το ύψος των προστίμων ανάλογα με το μέγεθος και τη θέση της επιχείρησης στην αλυσίδα, αντί να αντιμετωπίζει ένα μικρό περίπτερο με τον ίδιο τρόπο όπως έναν μεγάλο εισαγωγέα ή κατασκευαστή.
Πηγή: ΑΑΔΕ – Δ.Ε.Β.Χ.Π. 804775/10.09.2026, ΦΕΚ Β΄5634/17.09.2026.
Σχόλια