ΕΕ: Νέο μέτωπο για τσιγάρα, ηλεκτρονικά, θερμαινόμενα και σακουλάκια νικοτίνης – Τι σημαίνει για τα περίπτερα

 

 

 

30 Σεπτεμβρίου 2026

Μια σημαντική εξέλιξη στις Βρυξέλλες δείχνει προς ποια κατεύθυνση μπορεί να κινηθεί τα επόμενα χρόνια η ευρωπαϊκή πολιτική για τον καπνό και τη νικοτίνη.

Στις 28 Σεπτεμβρίου 2026, η Επιτροπή Δημόσιας Υγείας (SANT) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενέκρινε, με 27 ψήφους υπέρ, 8 κατά και 5 αποχές, έκθεση για την εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Σχεδίου κατά του Καρκίνου. Μεταξύ άλλων, η έκθεση ζητά αυστηρότερη αντιμετώπιση όχι μόνο των συμβατικών προϊόντων καπνού αλλά και των ηλεκτρονικών τσιγάρων, των θερμαινόμενων προϊόντων καπνού και των nicotine pouches.

Τι ακριβώς ζητούν οι ευρωβουλευτές

Η κατεύθυνση που υιοθέτησε η SANT είναι η επικαιροποίηση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας ώστε τα νεότερα προϊόντα νικοτίνης να καλύπτονται σαφέστερα από τους κοινούς ευρωπαϊκούς κανόνες.

Στο κείμενο περιλαμβάνονται κατευθύνσεις για:

• περιορισμούς στις γεύσεις που θεωρείται ότι προσελκύουν ιδιαίτερα τους νέους,

• αυστηρότερους κανόνες για συστατικά και παρουσίαση των προϊόντων,

• απλή ή τυποποιημένη συσκευασία,

• υποχρεώσεις ενημέρωσης για τα συστατικά,

• αποτελεσματικότερη αποτροπή των διαδικτυακών πωλήσεων προϊόντων νικοτίνης σε ανηλίκους,

• αυστηρότερους κανόνες εμπορίας και προώθησης,

• και αύξηση των ελάχιστων ειδικών φόρων κατανάλωσης σε καπνό και προϊόντα νικοτίνης.

Το σημαντικό είναι ότι η συζήτηση δεν περιορίζεται πλέον στο κλασικό τσιγάρο.

Η ευρωπαϊκή πολιτική στρέφεται συνολικά στην αγορά της νικοτίνης.

Προσοχή: δεν αποφασίστηκε σήμερα καμία νέα απαγόρευση

Εδώ χρειάζεται μια σημαντική διευκρίνιση, ιδιαίτερα για τους επαγγελματίες της λιανικής.

Η απόφαση της SANT δεν σημαίνει ότι από αύριο απαγορεύονται γεύσεις, ηλεκτρονικά τσιγάρα ή nicotine pouches, ούτε ότι αυξάνεται άμεσα ο ΕΦΚ στην Ελλάδα.

Πρόκειται για πολιτική θέση επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Το κείμενο αναμένεται να περάσει από την Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ενώ για να υπάρξουν δεσμευτικές αλλαγές απαιτούνται οι αντίστοιχες νομοθετικές διαδικασίες της ΕΕ.

Άρα σήμερα δεν αλλάζει κάτι στο ταμείο ή στο ράφι του ελληνικού περιπτέρου.

Αλλά η κατεύθυνση που διαμορφώνεται έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Η μεγάλη αλλαγή: από τον «καπνό» στη «νικοτίνη»

Η σημερινή Tobacco Products Directive (TPD – Οδηγία 2014/40/ΕΕ) δημιουργήθηκε σε μια εποχή κατά την οποία η αγορά των νέων προϊόντων ήταν πολύ διαφορετική.

Η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στην αξιολόγηση που δημοσίευσε τον Απρίλιο του 2026, εντόπισε κενά στο υπάρχον πλαίσιο. Μεταξύ αυτών είναι ότι αρκετά νέα προϊόντα νικοτίνης δεν καλύπτονται επαρκώς, ότι δεν υπάρχουν ενιαίοι κανόνες για τις γεύσεις των ηλεκτρονικών τσιγάρων και ότι οι κανόνες διαφήμισης δεν καλύπτουν με τον ίδιο τρόπο νέα προϊόντα όπως τα nicotine pouches.

Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία.

Η επόμενη αναθεώρηση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας είναι πιθανό να εξετάσει συνολικά προϊόντα που σήμερα αντιμετωπίζονται διαφορετικά από χώρα σε χώρα.

Και ταυτόχρονα τρέχει το φορολογικό μέτωπο

Παράλληλα με την TPD υπάρχει ένα δεύτερο, ξεχωριστό και ίσως ακόμη σημαντικότερο για την αγορά ζήτημα:

η αναθεώρηση της Tobacco Taxation Directive (TTD), δηλαδή της ευρωπαϊκής οδηγίας για τη φορολογία καπνού.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη προτείνει από τις 16 Ιουλίου 2025 σημαντική αναμόρφωση του συστήματος.

Η πρόταση προβλέπει αύξηση των ευρωπαϊκών ελάχιστων φορολογικών επιβαρύνσεων και, για πρώτη φορά σε εναρμονισμένο επίπεδο, ένταξη νέων κατηγοριών όπως:

θερμαινόμενα προϊόντα καπνού – υγρά ηλεκτρονικών τσιγάρων – nicotine pouches – άλλα προϊόντα νικοτίνης.

Για παράδειγμα, στην πρόταση της Επιτροπής προβλέπονται ελάχιστα επίπεδα φορολόγησης για τα υγρά ηλεκτρονικών τσιγάρων ανάλογα με την περιεκτικότητα σε νικοτίνη, ενώ για τα nicotine pouches προτείνεται επίσης κοινό ευρωπαϊκό ελάχιστο επίπεδο φορολόγησης.

Όμως ούτε αυτή η πρόταση έχει γίνει ακόμη τελικός ευρωπαϊκός νόμος.

Μάλιστα, στις 17 Ιουνίου 2026, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο απέρριψε την πρόταση της Επιτροπής για την αναθεώρηση της βασικής οδηγίας φορολογίας καπνού με 439 ψήφους κατά, 181 υπέρ και 38 αποχές. Επειδή όμως η φορολογία αποτελεί ειδική νομοθετική διαδικασία, το κρίσιμο πεδίο παραμένει το Συμβούλιο και οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών.

Και εκεί υπάρχουν σημαντικές διαφωνίες.

Μόλις στις 22 Σεπτεμβρίου 2026, δημοσίευμα του Euractiv ανέφερε ότι η Γαλλία σκλήρυνε τη στάση της στις διαπραγματεύσεις για τη φορολογία καπνού, γεγονός που δείχνει ότι η τελική συμφωνία μεταξύ των κρατών-μελών κάθε άλλο παρά δεδομένη είναι.

Γιατί όλα αυτά ενδιαφέρουν άμεσα το ελληνικό περίπτερο

Για τον περιπτερούχο το θέμα δεν είναι θεωρητικό.

Τυχόν συνδυασμός νέας TPD και νέας TTD μπορεί τα επόμενα χρόνια να επηρεάσει ταυτόχρονα:

τι επιτρέπεται να πωλείται, πώς επιτρέπεται να παρουσιάζεται και πόσο θα φορολογείται.

Αν, για παράδειγμα, περιοριστούν συγκεκριμένες γεύσεις στα ηλεκτρονικά τσιγάρα ή στα προϊόντα νικοτίνης, θα περιοριστεί αντίστοιχα η γκάμα προϊόντων που μπορεί να διαθέτει ένα περίπτερο.

Αν αυξηθεί η φορολογία, θα επηρεαστούν οι λιανικές τιμές.

Αν επεκταθούν οι κανόνες συσκευασίας και προώθησης, θα επηρεαστεί ο τρόπος παρουσίασης των προϊόντων στα σημεία πώλησης.

Και αν αυξηθούν σημαντικά οι τιμές, επανέρχεται αναπόφευκτα και το ζήτημα του παράνομου εμπορίου, το οποίο η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει ως σοβαρό πρόβλημα. Η Επιτροπή υπολογίζει ότι το παράνομο εμπόριο και η παράνομη παραγωγή καπνού στερούν από την ΕΕ περίπου 13 δισ. ευρώ φορολογικών εσόδων ετησίως.

Το κρίσιμο ερώτημα για τον μικρό λιανοπωλητή

Υπάρχει όμως ένα ζήτημα που συχνά μένει έξω από την ευρωπαϊκή συζήτηση:

τι θα συμβεί με τη βιωσιμότητα του νόμιμου δικτύου λιανικής;

Στην Ελλάδα, το περίπτερο και τα μικρά σημεία λιανικής βρίσκονται στο τέλος μιας ολόκληρης αλυσίδας.

Δεν καθορίζουν τον ΕΦΚ.

Δεν καθορίζουν τη φορολογική πολιτική.

Δεν καθορίζουν τις λιανικές τιμές των καπνικών προϊόντων.

Καλούνται όμως να εφαρμόζουν κάθε νέο περιορισμό και να λειτουργούν μέσα σε μια αγορά στην οποία οι μεταβολές της φορολογίας, της κατανάλωσης και του παράνομου εμπορίου μπορούν να έχουν άμεσο οικονομικό αποτέλεσμα.

Γι' αυτό, κάθε νέα ευρωπαϊκή παρέμβαση θα πρέπει να εξετάζεται όχι μόνο από την πλευρά της δημόσιας υγείας και των φορολογικών εσόδων, αλλά και ως προς τις συνέπειες που δημιουργεί στο νόμιμο δίκτυο μικρής λιανικής.

Τι πρέπει να παρακολουθούμε από εδώ και πέρα

Για τα ελληνικά περίπτερα υπάρχουν πλέον δύο μεγάλοι ευρωπαϊκοί φάκελοι που πρέπει να παρακολουθούνται παράλληλα:

1. Tobacco Taxation Directive (TTD)
Θα καθορίσει το μελλοντικό φορολογικό πλαίσιο για τσιγάρα, καπνό, θερμαινόμενα προϊόντα, ηλεκτρονικά τσιγάρα και προϊόντα νικοτίνης.

2. Tobacco Products Directive (TPD)
Η επόμενη αναθεώρησή της μπορεί να καθορίσει τι προϊόντα θα κυκλοφορούν, με ποιες γεύσεις, συσκευασίες, προειδοποιήσεις, περιορισμούς πώλησης και διαφήμισης.

Η απόφαση της SANT της 28ης Σεπτεμβρίου δεν αποτελεί ακόμη νέα νομοθεσία.

Αποτελεί όμως ένα ακόμη σαφές βήμα προς αυστηρότερο ευρωπαϊκό πλαίσιο για το σύνολο των προϊόντων καπνού και νικοτίνης.

Και αυτό είναι κάτι που τα ελληνικά περίπτερα δεν έχουν την πολυτέλεια να πληροφορηθούν όταν οι αποφάσεις θα έχουν ήδη ληφθεί.

Το ΠΕΡΙΠΤΕΡΑΔΕΣ θα παρακολουθεί τις εξελίξεις σε TTD και TPD και θα ενημερώνει για κάθε αλλαγή που μπορεί να επηρεάσει άμεσα τα σημεία λιανικής στην Ελλάδα.

 

Πηγές 

1. Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο – Europe’s Beating Cancer Plan (SANT, φάκελος 2025/2139(INI))

 2. Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Revision of the Tobacco Products Directive

 3. Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Revision of the Tobacco Taxation Directive (proposal)