Τι απαντά ουσιαστικά η DG TAXUD
Η απάντηση της Γενικής Διεύθυνσης Φορολογίας και Τελωνειακής Ένωσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, γιατί αγγίζει ακριβώς το βασικό ερώτημα που τέθηκε με το υπόμνημα της 14ης Μαΐου 2026: ποια είναι η πραγματική νομική λειτουργία της λεγόμενης maximum retail selling price στα καπνικά προϊόντα και κατά πόσο η ευρωπαϊκή νομοθεσία επιβάλλει στον λιανοπωλητή να μεταπωλεί υποχρεωτικά στην ίδια ακριβώς τιμή.
Η DG TAXUD ξεκινά ξεκαθαρίζοντας ότι περιορίζει την απάντησή της στα ζητήματα που σχετίζονται με την ερμηνεία των κανόνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη φορολογία των καπνικών προϊόντων.
Αμέσως μετά διατυπώνει μία φράση που θεωρούμε ιδιαίτερα σημαντική:
Η Οδηγία 2011/64/ΕΕ δεν απαιτεί από τα κράτη μέλη σύστημα υποχρεωτικής, μη αποκλίνουσας τιμής μεταπώλησης από τους λιανοπωλητές.
Παράλληλα, η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι το άρθρο 15 της ίδιας Οδηγίας προβλέπει έναν μηχανισμό σύμφωνα με τον οποίο η μέγιστη τιμή λιανικής πώλησης καθορίζεται ελεύθερα από τους κατασκευαστές ή τους εισαγωγείς. Επισημαίνει επίσης ότι το αναλογικό στοιχείο του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης υπολογίζεται πάνω στη συγκεκριμένη maximum retail selling price.
Με άλλα λόγια, στην ίδια απάντηση συνυπάρχουν δύο σαφείς διαπιστώσεις: από τη μία, η maximum retail selling price αποτελεί βασικό στοιχείο του ευρωπαϊκού μηχανισμού φορολόγησης των καπνικών· από την άλλη, η ίδια η Οδηγία δεν απαιτεί υποχρεωτική και απολύτως μη αποκλίνουσα τιμή μεταπώλησης από τον λιανοπωλητή.
Η TAXUD αναφέρεται επίσης στην απόφαση Colruyt του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και σημειώνει ότι το πεδίο της Οδηγίας δεν εκτείνεται στον καθορισμό της ελάχιστης τιμής που χρεώνει ο λιανοπωλητής.
Ταυτόχρονα, όμως, εξηγεί ότι το άρθρο 15 δεν εμποδίζει τα κράτη μέλη να θεσπίζουν εθνική νομοθεσία για τον έλεγχο των επιπέδων των τιμών ή για την τήρηση επιβαλλόμενων τιμών, εφόσον η εθνική αυτή νομοθεσία είναι συμβατή με το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Αυτό είναι ένα σημείο που αξίζει να διαβαστεί προσεκτικά.
Η απάντηση δεν λέει ότι όλες οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης οφείλουν να εφαρμόζουν το ίδιο καθεστώς στη λιανική. Αντίθετα, αναγνωρίζει ότι μπορεί να υπάρχουν εθνικές ρυθμίσεις, υπό την προϋπόθεση ότι σέβονται το ενωσιακό δίκαιο.
Και τι γίνεται με την προστασία του λιανοπωλητή;
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η επόμενη παράγραφος της επιστολής.
Η DG TAXUD αναφέρει ότι η Οδηγία 2011/64/ΕΕ δεν περιέχει ρυθμίσεις σχετικά με εθνικούς μηχανισμούς ρύθμισης ή προστασίας των επιχειρήσεων λιανικής, οι οποίοι βεβαίως πρέπει να συμμορφώνονται με τη νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η συγκεκριμένη διατύπωση έχει ιδιαίτερη σημασία για τη συζήτηση γύρω από την αμοιβή και το περιθώριο του λιανοπωλητή.
Η TAXUD δεν αναφέρει ότι η Οδηγία θεσπίζει συγκεκριμένο περιθώριο για τους λιανοπωλητές. Δεν αναφέρει όμως ούτε ότι η ίδια η Οδηγία απαγορεύει στα κράτη μέλη να θεσπίσουν εθνικούς μηχανισμούς προστασίας των επιχειρήσεων λιανικής.
Πρόκειται για ένα σημείο που, κατά τη γνώμη μας, αξίζει να αποτελέσει αντικείμενο ιδιαίτερης συζήτησης, ιδίως όταν σε άλλα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης λειτουργούν διαφορετικά εθνικά μοντέλα αμοιβής των λιανοπωλητών καπνικών προϊόντων.
Το ζήτημα των POS παραμένει ανοιχτό
Το υπόμνημα έθετε επίσης το θέμα των υποχρεωτικών ηλεκτρονικών πληρωμών και των τραπεζικών χρεώσεων που επιβαρύνουν τον λιανοπωλητή.
Στο σημείο αυτό η DG TAXUD δεν προχωρά σε ουσιαστική απάντηση. Αναφέρει ότι, υπό το φως της απάντησης που δόθηκε στο κύριο ερώτημα, δεν θεωρεί αναγκαίο στο παρόν στάδιο να παράσχει διευκρινίσεις σχετικά με τους ευρωπαϊκούς κανόνες για τις πληρωμές λιανικής.
Κατά συνέπεια, το ζήτημα των προμηθειών POS και της επιβάρυνσης του λιανοπωλητή παραμένει ουσιαστικά ανοικτό.
Δεν θα δώσουμε ακόμη τη δική μας τελική ερμηνεία
Η απάντηση της DG TAXUD περιλαμβάνει διατυπώσεις που, κατά τη γνώμη μας, χρειάζονται προσεκτική ανάγνωση.
Τι ακριβώς σημαίνει ότι η Οδηγία «δεν απαιτεί σύστημα υποχρεωτικής, μη αποκλίνουσας τιμής μεταπώλησης από τους λιανοπωλητές»;
Ποια είναι η ακριβής σχέση ανάμεσα στη maximum retail selling price, στον μηχανισμό υπολογισμού του ΕΦΚ και στην πραγματική τιμή μεταπώλησης από το σημείο λιανικής;
Και τι σημαίνει στην πράξη η διαπίστωση της TAXUD ότι η Οδηγία δεν ρυθμίζει τους εθνικούς μηχανισμούς προστασίας των επιχειρήσεων λιανικής;
Προς το παρόν δεν θα δώσουμε τη δική μας τελική ερμηνεία.
Θεωρούμε πιο χρήσιμο να δημοσιεύσουμε πρώτα ολόκληρη την επίσημη απάντηση, στην πρωτότυπη αγγλική μορφή της και σε ελληνική μετάφραση, ώστε ο καθένας να μπορεί να τη διαβάσει και να σχηματίσει τη δική του άποψη.
Περιμένουμε τη δική σας ερμηνεία
Καλούμε συναδέλφους περιπτερούχους και καπνοπώλες, αλλά και νομικούς, φοροτεχνικούς, λογιστές και όσους γνωρίζουν το συγκεκριμένο θεσμικό πλαίσιο, να μας στείλουν τη δική τους ανάγνωση της απάντησης.
Ιδιαίτερα θα μας ενδιέφερε η άποψή σας στα εξής ερωτήματα:
- Πώς ερμηνεύετε τη φράση ότι η Οδηγία δεν απαιτεί «mandatory non-deviating resale pricing by retailers»;
- Ποια θεωρείτε ότι είναι η πραγματική λειτουργία της maximum retail selling price;
- Πώς συνδέεται η τιμή αυτή με τον ΕΦΚ και ποια είναι τα όρια της εθνικής νομοθεσίας;
- Τι δυνατότητες θεωρείτε ότι αφήνει η απάντηση για θεσμική προστασία της αμοιβής του λιανοπωλητή;
Στείλτε μας τη δική σας ερμηνεία και, εφόσον είναι δυνατόν, τα νομικά ή φορολογικά επιχειρήματα στα οποία τη στηρίζετε.
Σε επόμενο άρθρο θα συγκεντρώσουμε τις απόψεις που θα λάβουμε και θα παρουσιάσουμε και τη δική μας αναλυτική ερμηνεία της απάντησης της DG TAXUD, σε συνδυασμό με το κείμενο της Οδηγίας 2011/64/ΕΕ, τη σχετική νομολογία και τα δεδομένα από άλλα κράτη μέλη.
Η συζήτηση μόλις αρχίζει.
Πλήρης ελληνική μετάφραση της απάντησης
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ
ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΗ ΕΝΩΣΗ
Έμμεση Φορολογία και Φορολογική Διοίκηση
Φορολογία Συμπεριφοράς και Λοιποί Έμμεσοι Φόροι
Βρυξέλλες
taxud.c.3(2026)6036195/OG
Νικόλαος Παλιογιάννης
Θέμα:
Αίτημα διευκρίνισης σχετικά με την ανώτατη τιμή λιανικής πώλησης των καπνικών προϊόντων, τα περιθώρια λιανικής και τις χρεώσεις συναλλαγών POS στην Ελλάδα
Αξιότιμε κ. Παλιογιάννη,
Σας ευχαριστούμε για το ηλεκτρονικό μήνυμά σας της 14ης Μαΐου 2026, με το οποίο ζητήσατε διευκρινίσεις σχετικά με τις ανώτατες τιμές λιανικής πώλησης των καπνικών προϊόντων.
Ελπίζω να κατανοείτε ότι θα περιορίσω την απάντησή μου στα ζητήματα που αφορούν την ερμηνεία των κανόνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη φορολογία των καπνικών προϊόντων.
Η Οδηγία 2011/64/ΕΕ δεν απαιτεί από τα κράτη μέλη να εφαρμόζουν «σύστημα υποχρεωτικής, μη αποκλίνουσας τιμολόγησης μεταπώλησης από τους λιανοπωλητές».
Όπως επισήμανε το Δικαστήριο στην υπόθεση Colruyt (C-221/15), το πεδίο εφαρμογής της Οδηγίας δεν εκτείνεται στον καθορισμό της ελάχιστης τιμής που χρεώνουν οι λιανοπωλητές (παράγραφος 30 της απόφασης).
Ωστόσο, η Οδηγία 2011/64/ΕΕ απαιτεί, στο άρθρο 15, τη λειτουργία ενός μηχανισμού σύμφωνα με τον οποίο η ανώτατη τιμή λιανικής πώλησης καθορίζεται ελεύθερα από τους κατασκευαστές ή τους εισαγωγείς.
Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με τα άρθρα 7 παράγραφος 1 και 9 παράγραφος 2 στοιχείο β΄ της Οδηγίας 2011/64/ΕΕ, είναι υποχρεωτικό ένα αναλογικό (ad valorem) στοιχείο του ειδικού φόρου κατανάλωσης, το οποίο υπολογίζεται επί της ανώτατης τιμής λιανικής πώλησης των τσιγάρων.
Όπως επισημαίνετε και στο ερώτημά σας, το άρθρο 15 της Οδηγίας 2011/64/ΕΕ αναγνωρίζει ότι ο κανόνας αυτός δεν εμποδίζει την εφαρμογή εθνικής νομοθεσίας σχετικά με τον έλεγχο των επιπέδων των τιμών ή την τήρηση επιβαλλόμενων τιμών, υπό την προϋπόθεση ότι η νομοθεσία αυτή είναι συμβατή με το δίκαιο της Ένωσης.
Στην υπόθεση Colruyt, το Δικαστήριο έκρινε ότι το άρθρο 15 παράγραφος 1 της Οδηγίας 2011/64/ΕΕ δεν αποκλείει εθνικά μέτρα που απαγορεύουν στους λιανοπωλητές να πωλούν προϊόντα καπνού σε τιμή μονάδας χαμηλότερη από την τιμή που αναγράφεται από τον κατασκευαστή ή τον εισαγωγέα στη φορολογική ταινία που είναι επικολλημένη στα προϊόντα αυτά (παράγραφοι 28-29 της απόφασης).
Επιπλέον, θα ήθελα να επισημάνω ότι η Οδηγία 2011/64/ΕΕ δεν περιέχει ρυθμίσεις όσον αφορά τους εθνικούς μηχανισμούς ρύθμισης ή προστασίας των επιχειρήσεων λιανικής, οι οποίοι πρέπει να συμμορφώνονται με τη νομοθεσία της Ένωσης.
Υπό το πρίσμα της παραπάνω απάντησης στο κύριο ερώτημα που τέθηκε με το ηλεκτρονικό μήνυμά σας, εκτιμώ ότι δεν είναι απαραίτητο, στο παρόν στάδιο, να παρασχεθούν διευκρινίσεις σχετικά με τους κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις πληρωμές λιανικής, στους οποίους επίσης αναφερθήκατε.
Ελπίζω οι παραπάνω πληροφορίες να σας φανούν χρήσιμες.
Με εκτίμηση,
David BOUBLIL
Προϊστάμενος Μονάδας
Σημείωση πριν από τη μετάφραση
Σημείωση μετάφρασης: Η ελληνική απόδοση που ακολουθεί αποτελεί πιστή μετάφραση του πρωτότυπου εγγράφου της European Commission – DG TAXUD και δημοσιεύεται αποκλειστικά για την ενημέρωση των αναγνωστών. Δεν αποτελεί επίσημη μετάφραση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Σε περίπτωση οποιασδήποτε διαφοροποίησης στην απόδοση, υπερισχύει το πρωτότυπο αγγλικό κείμενο.
Το πρωτότυπο έγγραφο της European Commission – DG TAXUD
Άνοιγμα της πρωτότυπης απάντησης της DG TAXUD σε νέο παράθυρο
Πηγές και επίσημα έγγραφα.
3. Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Υπόθεση C-221/15, Colruyt, απόφαση 21/09/2016
Σχόλια