Μία ακόμη ευρωπαϊκή χώρα κινείται προς την απαγόρευση των ηλεκτρονικών τσιγάρων μίας χρήσης, ενισχύοντας την τάση αυστηρότερης αντιμετώπισης των disposable vapes στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Στις 14 Σεπτεμβρίου 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε τις εθνικές διατάξεις που της είχε κοινοποιήσει η Πολωνία για την απαγόρευση διάθεσης στην αγορά ηλεκτρονικών τσιγάρων μίας χρήσης που περιέχουν νικοτίνη. Η απόφαση έχει αριθμό C(2026) 6536 final.
Τι ακριβώς σχεδιάζει η Πολωνία
Η πολωνική κυβέρνηση είχε εγκρίνει από τις 10 Μαρτίου 2026 σχέδιο νόμου που είναι ακόμη ευρύτερο: προβλέπει απαγόρευση πώλησης disposable ηλεκτρονικών τσιγάρων τόσο με νικοτίνη όσο και χωρίς νικοτίνη. Ως disposable ορίζεται ουσιαστικά η συσκευή που δεν μπορεί να ξαναγεμίσει με υγρό ούτε να χρησιμοποιηθεί με ανταλλακτικό δοχείο.
Η διάκριση είναι σημαντική. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέτασε βάσει της Tobacco Products Directive το τμήμα της απαγόρευσης που αφορά τα προϊόντα με νικοτίνη, επειδή αυτά εμπίπτουν στο συγκεκριμένο ευρωπαϊκό νομοθετικό πλαίσιο. Η Πολωνία έχει παράλληλα κοινοποιήσει και το ευρύτερο εθνικό μέτρο μέσω της διαδικασίας για τους τεχνικούς κανόνες.
Γιατί χρειάστηκε έγκριση της Κομισιόν
Το άρθρο 24 παράγραφος 3 της Οδηγίας 2014/40/ΕΕ επιτρέπει σε ένα κράτος-μέλος να απαγορεύσει συγκεκριμένη κατηγορία καπνικού ή συναφούς προϊόντος για λόγους προστασίας της δημόσιας υγείας.
Το κράτος πρέπει όμως να κοινοποιήσει το μέτρο στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η Επιτροπή εξετάζει εάν η απαγόρευση είναι δικαιολογημένη, αναγκαία και αναλογική και εάν δεν αποτελεί συγκαλυμμένο εμπόδιο στο εμπόριο μεταξύ κρατών-μελών.
Η Πολωνία υπέβαλε την κοινοποίησή της στις 3 Απριλίου 2026, ενώ τον Ιούλιο παρείχε πρόσθετες πληροφορίες που είχε ζητήσει η Κομισιόν. Στις 14 Σεπτεμβρίου ήρθε τελικά η θετική απόφαση.
Δεν έχει ακόμη τεθεί σε ισχύ η απαγόρευση
Χρειάζεται εδώ προσοχή: η απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν σημαίνει ότι από τις 14 Σεπτεμβρίου απαγορεύτηκαν αυτομάτως τα disposable vapes στην Πολωνία.
Το σχέδιο νόμου έχει κατατεθεί στο πολωνικό κοινοβούλιο και έχει παραπεμφθεί στην Επιτροπή Υγείας. Η επίσημη καταχώριση της πολωνικής Βουλής εξακολουθεί να το εμφανίζει ως νομοσχέδιο υπό επεξεργασία.
Η πολωνική κυβέρνηση προβλέπει ότι, μετά την ψήφιση και δημοσίευση του νόμου, οι νέες διατάξεις θα αρχίσουν να εφαρμόζονται έπειτα από έξι μήνες.
Δεν αφορά μόνο τα disposable vapes
Το ίδιο πολωνικό νομοσχέδιο περιλαμβάνει και άλλες σημαντικές αλλαγές στην αγορά προϊόντων νικοτίνης.
Μεταξύ άλλων, προβλέπει περιορισμό των αρωμάτων στα nicotine pouches, ώστε να επιτρέπεται μόνο άρωμα ή γεύση καπνού, καθώς και περιορισμούς σε άλλες μορφές προϊόντων νικοτίνης που δεν έχουν εγκριθεί ως φάρμακα ή άλλα ειδικά ρυθμιζόμενα προϊόντα.
Για τη διάθεση απαγορευμένων προϊόντων το πολωνικό σχέδιο προβλέπει ακόμη και πρόστιμο έως 200.000 ζλότι, περιορισμό της ελευθερίας ή συνδυασμό κυρώσεων.
Πληθαίνουν οι εθνικοί περιορισμοί στην Ευρώπη
Η Πολωνία δεν αποτελεί μεμονωμένη περίπτωση.
Στον επίσημο κατάλογο αποφάσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής βάσει του άρθρου 24(3) εμφανίζονται ήδη μέτρα για ηλεκτρονικά τσιγάρα από Βέλγιο, Γαλλία, Βουλγαρία, Ιρλανδία, Αυστρία, Ισπανία και πλέον Πολωνία, αν και το ακριβές εύρος των περιορισμών διαφέρει ανά χώρα.
Η εικόνα αυτή δείχνει ότι, ακόμη πριν ολοκληρωθεί η ευρύτερη αναθεώρηση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τα προϊόντα καπνού, κράτη-μέλη χρησιμοποιούν ήδη το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο για να επιβάλουν αυστηρότερους εθνικούς περιορισμούς.
Τι σημαίνει για τα ελληνικά περίπτερα
Η πολωνική απόφαση δεν αλλάζει σήμερα τίποτε στις πωλήσεις disposable ηλεκτρονικών τσιγάρων στην Ελλάδα.
Στην Ελλάδα τα ηλεκτρονικά τσιγάρα εξακολουθούν να μπορούν να διατίθενται στην αγορά εφόσον συμμορφώνονται με τον ν. 4419/2016 και τη λοιπή ισχύουσα νομοθεσία, ενώ ισχύουν ήδη αυστηρές απαγορεύσεις πώλησης σε ανηλίκους και κανόνες για τη διαφήμισή τους.
Η εξέλιξη όμως έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τα σημεία λιανικής.
Όταν μέσα σε σχετικά μικρό χρονικό διάστημα ολοένα περισσότερα κράτη-μέλη κινούνται προς περιορισμούς ή απαγορεύσεις συγκεκριμένων ηλεκτρονικών τσιγάρων, δημιουργείται μία σαφής ευρωπαϊκή τάση αυστηρότερης ρύθμισης των νέων προϊόντων νικοτίνης.
Για τα περίπτερα αυτό σημαίνει ότι οι κατηγορίες αυτές χρειάζονται πλέον πολύ στενή παρακολούθηση. Οι αλλαγές μπορεί να επηρεάσουν όχι μόνο το ποια προϊόντα επιτρέπεται να πωλούνται, αλλά και τη σύνθεσή τους, τις γεύσεις, τη φορολογία και τις υποχρεώσεις του λιανοπωλητή.
Το ΠΕΡΙΠΤΕΡΑΔΕΣ θα παρακολουθεί τόσο την ολοκλήρωση της πολωνικής νομοθετικής διαδικασίας όσο και τυχόν αντίστοιχες πρωτοβουλίες σε Ελλάδα και Ευρωπαϊκή Ένωση.
Πηγές
Sejm – Πολωνικό Κοινοβούλιο: πορεία του κυβερνητικού νομοσχεδίου αρ. 2362.
Σχόλια