Ζητήσαμε επίσημη ενημέρωση από την ελληνική και την ευρωπαϊκή εκπροσώπηση των καπνοπωλών. Περισσότερες από δύο εβδομάδες μετά, δεν έχουμε λάβει απάντηση. Δεν ισχυριζόμαστε ότι «δεν έγινε τίποτα». Επιμένουμε όμως σε κάτι που θεωρούμε θεμελιώδες: οι ίδιοι οι λιανοπωλητές πρέπει να γνωρίζουν ποιο είναι το πλαίσιο διεκδίκησης που διαμορφώνεται στο όνομά τους.
Πώς ξεκίνησε η συζήτηση
Στις 7 Οκτωβρίου 2026, το ΠΕΡΙΠΤΕΡΑΔΕΣ δημοσίευσε το άρθρο:
«Το μέλλον του καπνού στην Ευρώπη αλλάζει – ποιος μιλά συγκεκριμένα για τη βιωσιμότητα των λιανοπωλητών;»
Το ερώτημα που θέσαμε ήταν συγκεκριμένο.
Την ώρα που στην Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζονται αλλαγές οι οποίες μπορούν να επηρεάσουν για πολλά χρόνια τη φορολογία, τα προϊόντα καπνού και νικοτίνης, τη διάθεση και τη διαφήμισή τους, ποια συγκεκριμένα αιτήματα έχουν κατατεθεί για τον ίδιο τον λιανοπωλητή;
Στο προηγούμενο άρθρο δεν ισχυριστήκαμε ότι οι επαγγελματικές οργανώσεις δεν έχουν δράση. Αντιθέτως, καταγράψαμε δημόσιες παρεμβάσεις της CEDT και επισημάναμε ότι το γεγονός πως εμείς δεν είχαμε εντοπίσει μια ολοκληρωμένη θέση δεν αποδεικνύει ότι αυτή δεν υπάρχει.
Γι' αυτό κάναμε το αυτονόητο:
ρωτήσαμε τους ίδιους τους θεσμικούς εκπροσώπους.
Το αρχικό άρθρο παραμένει διαθέσιμο στο ΠΕΡΙΠΤΕΡΑΔΕΣ.
Οι ευρωπαϊκές διαδικασίες έχουν ήδη ξεκινήσει
Το ζήτημα δεν αφορά κάποιο απροσδιόριστο μέλλον.
Στις 2 Απριλίου 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε την επίσημη αξιολόγηση της Οδηγίας 2014/40/ΕΕ για τα προϊόντα καπνού και της Οδηγίας 2003/33/ΕΚ για τη διαφήμιση προϊόντων καπνού.
Η αξιολόγηση εξετάζει την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα, τη συνάφεια και τη συνοχή του σημερινού πλαισίου και αναγνωρίζει τις νέες προκλήσεις που δημιουργεί η ταχεία εμφάνιση νέων προϊόντων καπνού και νικοτίνης.
Ακολούθησε επίσημη δημόσια διαβούλευση από τις 22 Μαΐου έως τις 14 Αυγούστου 2026 για την αναθεώρηση των ευρωπαϊκών κανόνων.
Και εδώ υπάρχει ένα κρίσιμο στοιχείο:
η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέφερε ως αποδέκτες της διαβούλευσης, μεταξύ άλλων, πολίτες, επιχειρήσεις και αντιπροσωπευτικές οργανώσεις και δήλωσε ότι σκοπός ήταν να δοθεί στους ενδιαφερομένους η δυνατότητα να εκφράσουν τις απόψεις τους για τους υφιστάμενους κανόνες και να προτείνουν πιθανές αλλαγές.
Άρα το ερώτημα:
«Ποια θέση κατατέθηκε για τους λιανοπωλητές;»
δεν είναι θεωρητικό.
Υπήρξε συγκεκριμένη ευρωπαϊκή διαδικασία στην οποία οι αντιπροσωπευτικές οργανώσεις μπορούσαν να τοποθετηθούν.
Παράλληλα αλλάζει και η ευρωπαϊκή φορολογία καπνού
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη από τις 16 Ιουλίου 2025 καταθέσει πρόταση αναθεώρησης της Tobacco Taxation Directive.
Η πρόταση συνοδεύεται από επίσημο Impact Assessment και προβλέπει, μεταξύ άλλων, αλλαγές στα ελάχιστα επίπεδα φορολόγησης καθώς και επέκταση του φορολογικού πλαισίου σε πρόσθετα προϊόντα καπνού και νικοτίνης.
Οι αποφάσεις αυτές επηρεάζουν την τελική τιμή των προϊόντων, τη νόμιμη αγορά, τη ζήτηση, το παράνομο εμπόριο και —αναπόφευκτα— το οικονομικό περιβάλλον μέσα στο οποίο λειτουργεί ο λιανοπωλητής.
Γι' αυτό θεωρούμε ότι η οικονομική βιωσιμότητα του τελευταίου κρίκου της αλυσίδας δεν μπορεί να παραμένει δευτερεύον θέμα.
Η βάση πρέπει να γνωρίζει τι διεκδικείται στο όνομά της
Εδώ βρίσκεται για εμάς η ουσία.
Οι επαγγελματικές οργανώσεις υπάρχουν για να εκπροσωπούν τους επαγγελματίες.
Όμως η εκπροσώπηση δεν εξαντλείται στη συμμετοχή σε συναντήσεις, επιτροπές, διαβουλεύσεις ή αλληλογραφία με τις αρχές.
Υπάρχει και μία δεύτερη, εξίσου σημαντική πλευρά:
οι επαγγελματίες που αποτελούν τη βάση πρέπει να γνωρίζουν ποια θέση διατυπώνεται στο όνομά τους.
Δεν μιλάμε εδώ για κάποια συγκεκριμένη νομική υποχρέωση που αποδίδουμε στις οργανώσεις.
Μιλάμε για αυτό που, κατά την άποψή μας, αποτελεί θεμελιώδη θεσμική και αντιπροσωπευτική υποχρέωση λογοδοσίας προς τη βάση.
Ο λιανοπωλητής πρέπει να γνωρίζει:
Ποια είναι η θέση της εκπροσώπησής του;
Ποια αιτήματα κατατέθηκαν;
Τι ζητήθηκε για το περιθώριο λιανικής;
Τι θέση υπάρχει για τις επιπτώσεις των αυξήσεων ΕΦΚ;
Τι ζητήθηκε για το κόστος ηλεκτρονικών πληρωμών και POS;
Υπάρχει θέση για ένα ελεγχόμενο σύστημα αδειοδότησης των σημείων πώλησης;
Πώς αξιολογείται η επίπτωση των νέων κανόνων στη βιωσιμότητα των πολύ μικρών επιχειρήσεων;
Και κυρίως:
Ποιο είναι συνολικά το πλαίσιο διεκδίκησης για τον λιανοπωλητή τα επόμενα χρόνια;
Η ενημέρωση της βάσης δεν αποδυναμώνει μια Ομοσπονδία.
Την ενισχύει.
Επιτρέπει στους επαγγελματίες να γνωρίζουν, να συζητούν, να συμπληρώνουν και τελικά να στηρίζουν συνειδητά τις θέσεις που κατατίθενται στο όνομά τους.
Η βάση δεν πρέπει να ενημερώνεται μόνο για το αποτέλεσμα.
Πρέπει να γνωρίζει και τη διεκδίκηση πριν από το αποτέλεσμα.
Τι κάναμε μετά το άρθρο της 7ης Οκτωβρίου
Δεν θελήσαμε να υποθέσουμε ότι καμία σχετική παρέμβαση δεν είχε πραγματοποιηθεί.
Γι' αυτό στις 7 Οκτωβρίου 2026 απευθύναμε επίσημο αίτημα ενημέρωσης τόσο στην ελληνική Ομοσπονδία όσο και στην ευρωπαϊκή εκπροσώπηση των λιανοπωλητών.
Ζητήσαμε να μας γνωστοποιηθεί εάν έχει κατατεθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στη DG SANTE, στη DG TAXUD ή σε άλλη σχετική ευρωπαϊκή διαδικασία επίσημο υπόμνημα ή θέση.
Και ζητήσαμε ειδικότερα να πληροφορηθούμε εάν έχουν τεθεί ζητήματα όπως:
το πραγματικό περιθώριο λιανικής,
οι επιπτώσεις της φορολογίας,
το κόστος ηλεκτρονικών συναλλαγών και POS,
η αδειοδότηση των σημείων πώλησης,
η καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου,
και η συνολική οικονομική βιωσιμότητα του νόμιμου λιανικού δικτύου.
Η επιλογή μας ήταν συνειδητή.
Δεν θέλαμε να παρακάμψουμε τη θεσμική εκπροσώπηση.
Πριν προχωρήσουμε σε οποιαδήποτε ανεξάρτητη πρωτοβουλία, θέλαμε πρώτα να γνωρίζουμε τι έχει ήδη γίνει.
Τι συνέβη
Σήμερα είναι 25 Οκτωβρίου 2026.
Έχουν περάσει 18 ημέρες από την αποστολή του αιτήματός μας.
Μέχρι σήμερα δεν έχουμε λάβει απάντηση στο συγκεκριμένο αίτημα ενημέρωσης.
Αυτό είναι το γεγονός που μπορούμε να καταγράψουμε.
Δεν μπορούμε —και δεν θέλουμε— να μετατρέψουμε την απουσία απάντησης σε αυθαίρετο συμπέρασμα ότι «δεν έχει γίνει τίποτα».
Η CEDT έχει πράγματι θεσμική δραστηριότητα
Αυτό πρέπει να το αναγνωρίσουμε καθαρά.
Η ίδια η CEDT δηλώνει ότι εκπροσωπεί περίπου 130.000 Ευρωπαίους λιανοπωλητές καπνού, ότι αποστολή της είναι η προώθηση των συμφερόντων τους και ότι επιδιώκει συνεχή διάλογο με τους θεσμούς, ώστε οι μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις να λειτουργούν σε ένα ισορροπημένο και αναλογικό κανονιστικό πλαίσιο. Δηλώνει επίσης υπέρ ελεγχόμενων συστημάτων πώλησης μέσω άδειας ή παραχώρησης.
Και δεν πρόκειται μόνο για γενικές δηλώσεις.
Σε επίσημη παρέμβασή της στο ευρωπαϊκό σύστημα TRIS σχετικά με ισπανικό νομοθετικό σχέδιο, η CEDT υποστήριξε τον ρόλο των εξειδικευμένων και αυστηρά ρυθμιζόμενων δικτύων λιανικής και επισήμανε ότι κατά την εφαρμογή νέων κανόνων πρέπει να αποφεύγονται σημαντικοί εμπορικοί κίνδυνοι, όπως η συσσώρευση αποθεμάτων που καθίστανται μη πωλήσιμα, ώστε να αποτρέπεται επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης των μικρών οικογενειακών επιχειρήσεων.
Έχει επίσης υποβάλει επίσημη θέση στο TRIS για γαλλικό σχέδιο απαγόρευσης προϊόντων νικοτίνης από το στόμα.
Άρα:
Παρεμβάσεις υπάρχουν.
Αυτό που εξακολουθούμε να ζητάμε να γνωρίζουμε είναι κάτι πιο συγκεκριμένο.
Υπάρχει ένα συνολικό πλαίσιο διεκδίκησης για τη βιωσιμότητα του λιανοπωλητή;
Από τις δημόσια διαθέσιμες πηγές που εξετάσαμε, εντοπίσαμε θέσεις για επιμέρους εθνικές ρυθμίσεις, παράνομο εμπόριο, αδειοδοτημένα δίκτυα πώλησης και προστασία μικρών επιχειρήσεων.
Δεν έχουμε όμως μέχρι σήμερα λάβει ούτε εντοπίσει ένα ολοκληρωμένο δημόσιο πλαίσιο, συνδεδεμένο με τις τρέχουσες ευρωπαϊκές αλλαγές, το οποίο να παρουσιάζει συγκεντρωμένα τα βασικά οικονομικά αιτήματα των λιανοπωλητών:
περιθώριο,
φορολογία,
POS,
λειτουργικό και κανονιστικό κόστος,
αδειοδότηση,
και οικονομική βιωσιμότητα.
Αυτό δεν αποδεικνύει ότι τέτοιο έγγραφο δεν υπάρχει.
Αποδεικνύει όμως κάτι πολύ απλούστερο:
εμείς, ως λιανοπωλητές, δεν το γνωρίζουμε.
Και εφόσον υπάρχει, θα θεωρούσαμε ιδιαίτερα χρήσιμο να δημοσιοποιηθεί.
Γιατί θεωρούμε ότι αυτό πρέπει να αλλάξει
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χρησιμοποιεί ήδη Impact Assessments για να εξετάζει τις συνέπειες των προτεινόμενων πολιτικών και έχει ενισχύσει το SME και competitiveness check για την καλύτερη αποτύπωση των επιπτώσεων στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.
Άρα η μικρή λιανική δεν ζητά κάποιο προνόμιο όταν ζητά να εξετάζεται η πραγματική οικονομική επίπτωση των μέτρων πάνω της.
Ζητά να εφαρμοστεί στην πράξη η ίδια λογική της ευρωπαϊκής Better Regulation:
να γνωρίζουμε ποιος επηρεάζεται, πόσο επηρεάζεται και αν οι επιβαρύνσεις είναι αναλογικές.
Τι έχουμε προετοιμάσει
Στο διάστημα που μεσολάβησε δεν μείναμε μόνο στην κριτική.
Έχουμε ξεκινήσει την επεξεργασία ενός σχεδίου Ανοιχτής Επιστολής – Υπομνήματος προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αποκλειστικά από την οπτική του λιανοπωλητή.
Το σχέδιο εξετάζει:
το πραγματικό περιθώριο λιανικής,
την επίπτωση των φορολογικών αλλαγών,
το κόστος ηλεκτρονικών πληρωμών,
ένα σαφές και ελεγχόμενο καθεστώς αδειοδότησης των σημείων πώλησης,
την προστασία του νόμιμου δικτύου απέναντι στο παράνομο εμπόριο,
και την ανάγκη οι επιπτώσεις των πολιτικών στο λιανεμπόριο να εξετάζονται ειδικά μέσα στα υφιστάμενα Impact Assessments και SME Test.
Παράλληλα έχουμε επεξεργαστεί δύο τεκμηριωτικά παραρτήματα.
Το πρώτο συγκρίνει το πλαίσιο αμοιβής του λιανοπωλητή στην Ελλάδα με επιλεγμένες άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Το δεύτερο χρησιμοποιεί πραγματικά στοιχεία από την ελληνική αγορά, ώστε να αποτυπώσει σε ευρώ και λεπτά τι μένει πραγματικά στον λιανοπωλητή, πώς επηρεάζεται από το κόστος POS και τι μπορεί να συμβαίνει όταν αυξάνεται η λιανική τιμή χωρίς αντίστοιχη αύξηση της αμοιβής του.
Αλλά πριν κάνουμε το επόμενο βήμα, θέλουμε να ρωτήσουμε τη βάση
Δεν θέλουμε να κάνουμε εμείς ακριβώς αυτό που θεωρούμε προβληματικό.
Δεν θέλουμε να γράψουμε ένα κείμενο και στη συνέχεια να υποστηρίξουμε ότι εκφράζει τους λιανοπωλητές χωρίς πρώτα να το έχουν δει οι ίδιοι.
Γι' αυτό η διαδικασία που προτείνουμε είναι απολύτως καθαρή.
Πρώτα θα δημοσιευθεί ολόκληρο το υπόμνημα.
Θα δημοσιευθούν τα στοιχεία και οι πηγές του.
Θα δημοσιευθούν τα παραρτήματα.
Και μετά κάθε επαγγελματίας θα αποφασίσει ο ίδιος εάν συμφωνεί και αν θέλει να το συνυπογράψει.
Πριν φτάσουμε όμως σε αυτό το στάδιο, θέλουμε να διαπιστώσουμε εάν υπάρχει πραγματικό ενδιαφέρον.
Η ερώτηση λοιπόν είναι μία:
Εάν δημοσιεύσουμε ολόκληρο το τελικό υπόμνημα προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, θα θέλατε να το εξετάσετε και, εφόσον συμφωνείτε, να έχετε τη δυνατότητα να το συνυπογράψετε;
[ ΝΑΙ — ΘΕΛΩ ΝΑ ΕΝΗΜΕΡΩΘΩ ΓΙΑ ΤΟ ΤΕΛΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ]
Προσοχή: Η παραπάνω δήλωση δεν αποτελεί υπογραφή και δεν δεσμεύει κανέναν.
Σε αυτή τη φάση καταγράφουμε αποκλειστικά το ενδιαφέρον των αναγνωστών.
Η πραγματική συνυπογραφή, εφόσον προχωρήσει η πρωτοβουλία, θα πραγματοποιηθεί μόνο αφού δημοσιευθεί ολόκληρο το τελικό κείμενο και κάθε επαγγελματίας έχει τη δυνατότητα να το διαβάσει και να αποφασίσει ελεύθερα.
Δεν ερχόμαστε απέναντι στις Ομοσπονδίες
Θέλουμε να το ξεκαθαρίσουμε για ακόμη μία φορά.
Η πρωτοβουλία αυτή δεν στρέφεται κατά της Ελληνικής Ομοσπονδίας, της CEDT ή οποιουδήποτε άλλου φορέα.
Ακριβώς γι' αυτό απευθυνθήκαμε πρώτα στους θεσμικούς εκπροσώπους του κλάδου.
Δεν θεωρούμε ότι ένας ιστότοπος ή μια ομάδα επαγγελματιών πρέπει να αντικαταστήσει τις επίσημες οργανώσεις.
Θεωρούμε όμως εξίσου αυτονόητο ότι:
όταν κάποιος εκπροσωπεί έναν κλάδο, η βάση πρέπει να γνωρίζει τι διεκδικείται στο όνομά της.
Η ουσιαστική εκπροσώπηση χρειάζεται ενημέρωση.
Χρειάζεται διαβούλευση.
Χρειάζεται λογοδοσία.
Και, πάνω απ' όλα, χρειάζεται συμμετοχή των ίδιων των ανθρώπων που θα ζήσουν τις συνέπειες των αποφάσεων.
Η βάση δεν πρέπει να ενημερώνεται μόνο για το αποτέλεσμα.
Πρέπει να γνωρίζει και τη διεκδίκηση πριν από το αποτέλεσμα.
Αυτό είναι το μόνο που ζητήσαμε μέχρι σήμερα.
Και αυτό είναι που θέλουμε τώρα να συζητήσουμε με τους ίδιους τους λιανοπωλητές.
Πηγές
Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Evaluation of the legislative framework for tobacco control, δημοσίευση 2 Απριλίου 2026.
Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Tobacco products and tobacco advertising: revision of EU rules, δημόσια διαβούλευση 22 Μαΐου–14 Αυγούστου 2026.
European Commission / DG TAXUD – Revision of the Tobacco Taxation Directive, πρόταση και Impact Assessment, 16 Ιουλίου 2025.
European Commission – Better Regulation, Impact Assessments και SME/competitiveness check.
CEDT – European Confederation of Tobacco Retailers, αποστολή και εκπροσώπηση περίπου 130.000 Ευρωπαίων λιανοπωλητών.
European Commission TRIS – CEDT contribution concerning the Spanish tobacco legislation, με αναφορές στον ρόλο του ειδικού δικτύου λιανικής και στις οικονομικές επιπτώσεις για μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις.
European Commission TRIS – CEDT contribution concerning the French draft on oral nicotine products.
ΠΕΡΙΠΤΕΡΑΔΕΣ – «Το μέλλον του καπνού στην Ευρώπη αλλάζει – ποιος μιλά συγκεκριμένα για τη βιωσιμότητα των λιανοπωλητών;», 7 Οκτωβρίου 2026.
Σχόλια