Πραγματικές συναλλαγές σε ελληνικό περίπτερο αποκαλύπτουν ότι το IRIS δεν είναι απαραίτητα φθηνότερο από τις κάρτες. Ποιος ωφελείται τελικά από την επέκταση των ηλεκτρονικών πληρωμών;
Η καθιέρωση του IRIS στις καθημερινές συναλλαγές παρουσιάστηκε ως ένα σημαντικό βήμα για τον εκσυγχρονισμό των πληρωμών στην Ελλάδα.
Για τον καταναλωτή, η διαδικασία είναι απλή: πληρώνει απευθείας από τον τραπεζικό του λογαριασμό, χωρίς να χρειάζεται κάρτα.
Για τις επιχειρήσεις, όμως, και ιδιαίτερα για τα περίπτερα και τα μικρά καταστήματα λιανικής, υπάρχει ένα ουσιαστικό ερώτημα:
Το IRIS μειώνει πραγματικά το κόστος αποδοχής πληρωμών ή αποτελεί απλώς έναν ακόμη τρόπο ηλεκτρονικής πληρωμής με τις ίδιες προμήθειες;
Το ΠΕΡΙΠΤΕΡΑΔΕΣ εξετάζει το ζήτημα με πραγματικά στοιχεία συναλλαγών.
1. IRIS και POS: Ποιες είναι οι διαφορές;
Το POS αποτελεί το τερματικό μέσω του οποίου πραγματοποιούνται, μεταξύ άλλων, πληρωμές με χρεωστικές και πιστωτικές κάρτες.
Το IRIS Commerce είναι διαφορετική υπηρεσία: επιτρέπει την πραγματοποίηση πληρωμών από τραπεζικό λογαριασμό σε τραπεζικό λογαριασμό.
Η βασική διαφορά βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιείται η πληρωμή.
| Χαρακτηριστικό | Πληρωμή με κάρτα μέσω POS | IRIS Commerce |
|---|---|---|
| Μέσο πληρωμής | Χρεωστική ή πιστωτική κάρτα | Τραπεζική εφαρμογή |
| Πηγή χρημάτων | Λογαριασμός ή πιστωτικό όριο κάρτας | Τραπεζικός λογαριασμός |
| Υποδομή | Δίκτυα πληρωμών με κάρτες | Σύστημα άμεσων πληρωμών |
| Χρέωση επιχείρησης | Σύμφωνα με τη σύμβαση | Σύμφωνα με τη σύμβαση |
| Υποχρεωτική αποδοχή | Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο | Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο |
| Οικονομικό πλεονέκτημα | Εξαρτάται από τις χρεώσεις | Δεν είναι εγγυημένο |
Σημαντική διευκρίνιση: Το IRIS Commerce μπορεί να χρησιμοποιεί το ίδιο φυσικό τερματικό POS. Επομένως, δεν συγκρίνουμε δύο διαφορετικά μηχανήματα, αλλά δύο διαφορετικούς τρόπους πληρωμής.
2. Η πραγματική εικόνα από ελληνικό περίπτερο
Για τις ανάγκες της έρευνας εξετάσαμε εννέα πραγματικές συναλλαγές IRIS Commerce, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν σε περίπτερο που χρησιμοποιεί τερματικό Nexi.
Τα στοιχεία προέρχονται από τις καταγεγραμμένες συναλλαγές και τις αντίστοιχες παρακρατήσεις.
Πίνακας πραγματικών συναλλαγών IRIS
| Αξία συναλλαγής | Προμήθεια | Πραγματική επιβάρυνση |
|---|---|---|
| 2,00 € | 0,01 € | 0,50% |
| 5,90 € | 0,03 € | 0,51% |
| 9,00 € | 0,05 € | 0,56% |
| 4,00 € | 0,02 € | 0,50% |
| 4,00 € | 0,02 € | 0,50% |
| 1,60 € | 0,01 € | 0,63% |
| 4,00 € | 0,02 € | 0,50% |
| 1,50 € | 0,01 € | 0,67% |
| 4,00 € | 0,02 € | 0,50% |
| 36,00 € | 0,19 € | 0,528% |
Το αποτέλεσμα είναι αποκαλυπτικό:
Σε συναλλαγές συνολικής αξίας 36 ευρώ, παρακρατήθηκαν 19 λεπτά.
Η συνολική πραγματική επιβάρυνση διαμορφώθηκε στο 0,528%, ενώ η ονομαστική προμήθεια είναι 0,50%.
Η μικρή απόκλιση είναι συμβατή με τις στρογγυλοποιήσεις των επιμέρους χρεώσεων στο λεπτό του ευρώ.
Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι στη συγκεκριμένη επιχείρηση η συμβατική προμήθεια IRIS είναι ίδια με εκείνη των πληρωμών με κάρτα: 0,50%.
Αυτό αποτελεί διαπιστωμένο στοιχείο της συγκεκριμένης εμπορικής σχέσης και όχι γενικό συμπέρασμα για το σύνολο της αγοράς.
3. Τι σημαίνει η ίδια προμήθεια για τη μικρή λιανική;
Ας εξετάσουμε μια συναλλαγή αξίας 4 ευρώ.
Με προμήθεια 0,50%, η επιχείρηση επιβαρύνεται με 0,02 ευρώ.
Είτε ο πελάτης πληρώσει με κάρτα είτε μέσω IRIS, η ποσοστιαία επιβάρυνση είναι ίδια, εφόσον εφαρμόζονται οι συγκεκριμένοι συμβατικοί όροι.
| Στοιχείο | Κάρτα | IRIS |
|---|---|---|
| Ποσό πληρωμής | 4,00 € | 4,00 € |
| Προμήθεια | 0,50% | 0,50% |
| Κράτηση | 0,02 € | 0,02 € |
| Ποσό μετά την κράτηση | 3,98 € | 3,98 € |
| Εξοικονόμηση από IRIS | — | 0,00 € |
Για ένα περίπτερο που πραγματοποιεί εκατοντάδες μικρές συναλλαγές καθημερινά, η προμήθεια δεν είναι αμελητέο ζήτημα.
Ιδιαίτερα στα καπνικά προϊόντα, όπου η εμπορική διαφορά μεταξύ τιμής αγοράς και λιανικής είναι περιορισμένη, ακόμη και λίγα λεπτά επηρεάζουν σημαντικά το ποσό που απομένει στον επαγγελματία.
4. Γιατί το IRIS δεν είναι απαραίτητα φθηνότερο;
Η πληρωμή με κάρτα και η πληρωμή μέσω IRIS πραγματοποιούνται μέσω διαφορετικών υποδομών.
Αυτό, ωστόσο, δεν συνεπάγεται ότι οι εμπορικές προμήθειες πρέπει υποχρεωτικά να είναι διαφορετικές.
Οι χρεώσεις διαμορφώνονται από τις συμβάσεις μεταξύ επιχειρήσεων, τραπεζών και παρόχων υπηρεσιών πληρωμών.
Επομένως, η διαφορετική τεχνολογία δεν εξασφαλίζει από μόνη της χαμηλότερη τιμή για τον επαγγελματία.
Εδώ γεννιέται το βασικό ερώτημα της έρευνάς μας:
Εφόσον το IRIS δεν χρησιμοποιεί τα παραδοσιακά δίκτυα καρτών, γιατί στη συγκεκριμένη περίπτωση η επιχείρηση πληρώνει ακριβώς την ίδια ποσοστιαία προμήθεια;
Η απάντηση απαιτεί στοιχεία για την τιμολόγηση και το πραγματικό κόστος των δύο υπηρεσιών. Δεν μπορεί να συναχθεί μόνο από τις κρατήσεις του εμπόρου.
5. Υποχρεωτική αποδοχή, χωρίς εγγυημένη μείωση κόστους
Η αποδοχή άμεσων πληρωμών από επιχειρήσεις που συναλλάσσονται με καταναλωτές έχει ενταχθεί στο υποχρεωτικό πλαίσιο ηλεκτρονικών πληρωμών.
Η επέκταση του IRIS μπορεί να προσφέρει ευκολία στους καταναλωτές, περισσότερες επιλογές πληρωμής και ταχύτερη εκτέλεση συναλλαγών.
Από την πλευρά της μικρής λιανικής, όμως, η αξιολόγηση πρέπει να περιλαμβάνει και το κόστος.
Ένα περίπτερο δεν μπορεί να θεωρεί οικονομικότερη μια υπηρεσία μόνο επειδή χρησιμοποιεί διαφορετική τεχνολογία.
Το ουσιαστικό κριτήριο είναι πόσο πληρώνει τελικά ο επαγγελματίας για να εισπράξει τα χρήματα της πώλησης.
6. Τι πρέπει να διευκρινίσουν οι πάροχοι πληρωμών;
Η συγκεκριμένη έρευνα δημιουργεί ορισμένα εύλογα ερωτήματα προς τις τράπεζες και τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών:
- Γιατί η προμήθεια IRIS Commerce μπορεί να είναι ίδια με την προμήθεια των καρτών;
- Ποια στοιχεία κόστους δικαιολογούν τη συγκεκριμένη τιμολόγηση;
- Υπάρχουν διαφορετικές προμήθειες για πολύ μικρές επιχειρήσεις και καταστήματα με μεγάλο αριθμό συναλλαγών χαμηλής αξίας;
- Υπάρχει δυνατότητα ειδικής τιμολόγησης για προϊόντα με περιορισμένο εμπορικό περιθώριο, όπως τα καπνικά;
- Πώς ενημερώνεται ο επαγγελματίας για το συνολικό κόστος κάθε υπηρεσίας, συμπεριλαμβανομένων τυχόν πρόσθετων χρεώσεων;
Τα ερωτήματα αυτά αφορούν συνολικά τη μικρή λιανική και όχι αποκλειστικά τα περίπτερα.
Συμπέρασμα: Ο εκσυγχρονισμός των πληρωμών πρέπει να ωφελεί και τη μικρή επιχείρηση
Το IRIS αποτελεί μια σημαντική εξέλιξη στον τρόπο πραγματοποίησης πληρωμών.
Η τεχνολογική πρόοδος, όμως, δεν πρέπει να συγχέεται με την αυτόματη μείωση του κόστους για τις επιχειρήσεις.
Η δική μας έρευνα καταγράφει ένα σαφές γεγονός: Σε πραγματικές συναλλαγές IRIS ελληνικού περιπτέρου, η ονομαστική προμήθεια ήταν 0,50%, ακριβώς όσο και η συμβατική προμήθεια καρτών της ίδιας επιχείρησης.
Δεν ισχυριζόμαστε ότι αυτό ισχύει σε κάθε τράπεζα ή σε κάθε κατάστημα.
Θέτουμε, όμως, ένα απολύτως εύλογο ερώτημα:
Όταν η μικρή λιανική υποχρεώνεται να αποδέχεται περισσότερους τρόπους ηλεκτρονικής πληρωμής, δεν θα έπρεπε να εξετάζεται παράλληλα και η ουσιαστική μείωση του κόστους τους;
ΠΕΡΙΠΤΕΡΑΔΕΣ — Ενημέρωση με πραγματικά στοιχεία, όχι με υποθέσεις.
Πηγές και τεκμηρίωση
- ΑΑΔΕ: Ενημέρωση για τις άμεσες πληρωμές και τη διασύνδεση με ταμειακά συστήματα — Επίσημη ιστοσελίδα ΑΑΔΕ
- ΔΙΑΣ: Πληροφορίες για τις υπηρεσίες IRIS — Επίσημη ιστοσελίδα ΔΙΑΣ
- Nexi Ελλάδος: Πληροφορίες για την αποδοχή IRIS — Nexi – IRIS FAQ
- Πρωτογενή στοιχεία: Εννέα πραγματικές συναλλαγές IRIS ελληνικού περιπτέρου, συνολικής αξίας 36 €, με κρατήσεις 0,19 €. Τα στοιχεία δημοσιεύονται συγκεντρωτικά, χωρίς προσωπικά ή τραπεζικά δεδομένα.
Σημείωση: Η έρευνα αποτελεί μελέτη συγκεκριμένης επιχείρησης. Για γενικευμένα συμπεράσματα απαιτείται σύγκριση τιμολογίων περισσότερων παρόχων.
Σχόλια