Όταν η συνδικαλιστική εκπροσώπηση κινητοποιείται για τα διαφημιστικά έσοδα, αλλά η διεκδίκηση αξιοπρεπούς εμπορικής αμοιβής στα καπνικά παραμένει χωρίς αντίστοιχη δημόσια προβολή. Τα ευρωπαϊκά στοιχεία είναι πλέον γνωστά. Τι περιμένουμε;
6 Νοεμβρίου 2026
Το τελευταίο διάστημα παρακολουθούμε μια έντονη κινητοποίηση των θεσμικών εκπροσώπων των περιπτερούχων για το ζήτημα της διαφήμισης.
Υπομνήματα, δημόσιες παρεμβάσεις, συνεντεύξεις και κοινοβουλευτικές αναφορές αποδεικνύουν ότι, όταν υπάρχει συγκεκριμένη στόχευση, η θεσμική εκπροσώπηση του κλάδου μπορεί να ενεργοποιηθεί και να αναδείξει ένα πρόβλημα μέχρι και στο Ελληνικό Κοινοβούλιο.
Κανείς δεν αμφισβητεί το δικαίωμα των περιπτερούχων να υπερασπίζονται κάθε νόμιμη πηγή εισοδήματός τους.
Ούτε την ανάγκη οι επαγγελματικές οργανώσεις να παρεμβαίνουν όταν θεωρούν ότι μια κρατική απόφαση επηρεάζει τη λειτουργία των επιχειρήσεών τους.
Υπάρχει, όμως, ένα πολύ σοβαρό ερώτημα.
Γιατί δεν παρατηρούμε την ίδια ένταση, την ίδια δημοσιότητα και την ίδια οργανωμένη διεκδίκηση για δύο από τα σοβαρότερα οικονομικά προβλήματα των περιπτέρων: το εξαιρετικά χαμηλό εμπορικό περιθώριο στα καπνικά και τη σημαντική επιβάρυνση που προκαλούν οι τραπεζικές προμήθειες των συναλλαγών μέσω POS;
Και μάλιστα όταν η προμήθεια του POS υπολογίζεται πάνω στη συνολική αξία της συναλλαγής και όχι πάνω στο μικρό εμπορικό κέρδος που απομένει στον περιπτερούχο.
Γιατί, ενώ κινητοποιούνται θεσμικοί μηχανισμοί για την προστασία ενός συμπληρωματικού εσόδου, δεν έχει παρουσιαστεί με ανάλογη δημόσια προβολή μια ολοκληρωμένη πρόταση για τη βελτίωση της αμοιβής από την πώληση των βασικών προϊόντων του περιπτέρου;
Και κυρίως, ποιος είναι ο πραγματικός απολογισμός των συλλογικών διεκδικήσεων για την κερδοφορία του κλάδου;
1. Η κινητοποίηση αποδεικνύει ότι υπάρχει δυνατότητα παρέμβασης
Οι πρόσφατες εξελίξεις στο θέμα της διαφήμισης έχουν ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον χαρακτηριστικό.
Η θεσμική εκπροσώπηση δεν περιορίστηκε σε γενικές διαπιστώσεις.
Υπήρξαν συγκεκριμένα αιτήματα, υπομνήματα και δημόσιες τοποθετήσεις.
Το ζήτημα έφτασε στη Βουλή, με κοινοβουλευτικές αναφορές και αιτήματα επανεξέτασης των περιορισμών.
Αυτό δείχνει ότι ο κλάδος διαθέτει δυνατότητα οργανωμένης παρέμβασης.
Και ακριβώς αυτή η δυνατότητα δημιουργεί την εύλογη απορία.
Αφού μπορούμε να κινητοποιηθούμε τόσο αποτελεσματικά για τη διαφήμιση, γιατί δεν έχουμε δει αντίστοιχη κινητοποίηση για το ποσοστό που απομένει στον περιπτερούχο από κάθε πακέτο τσιγάρων;
Η διαφήμιση αποτελεί συμπληρωματική δραστηριότητα.
Αντίθετα, η πώληση καπνικών εξακολουθεί να διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στον κύκλο εργασιών πολλών περιπτέρων.
Η εμπορική αμοιβή από αυτή τη δραστηριότητα δεν είναι δευτερεύον ζήτημα.
Είναι ένας από τους καθοριστικούς παράγοντες της οικονομικής βιωσιμότητας του επαγγέλματος.
Και εδώ δεν αρκούν γενικές δηλώσεις περί χαμηλής κερδοφορίας.
Χρειάζεται συγκεκριμένο αίτημα, τεκμηριωμένη πρόταση, θεσμική διαπραγμάτευση και δημόσιος απολογισμός.
2. Τα συμφέροντα δεν είναι πάντοτε ταυτόσημα
Ας μη λησμονούμε κάτι ακόμη.
Η εμπορική προβολή προϊόντων μέσα στα περίπτερα έχει οικονομική αξία όχι μόνο για τον περιπτερούχο, αλλά και για τις επιχειρήσεις που επιθυμούν να προβάλλουν τα προϊόντα τους.
Επομένως, γύρω από τη διαφήμιση μπορούν να συμπίπτουν διαφορετικά οικονομικά συμφέροντα.
Το γεγονός αυτό δεν αποτελεί απόδειξη αθέμιτης συνεννόησης ή καθοδήγησης της θεσμικής εκπροσώπησης από τρίτους.
Υπογραμμίζει, όμως, την ανάγκη να διακρίνουμε ποιο είναι το πρωτεύον συμφέρον του επαγγελματία.
Το περίπτερο δεν είναι απλώς ένας χώρος εμπορικής προβολής προϊόντων. Είναι μια αυτοτελής επιχείρηση που πρέπει να εξασφαλίζει αξιοπρεπή απόδοση από την εμπορική της δραστηριότητα.
Αν η θεσμική εκπροσώπηση διαθέτει τη δυνατότητα να οργανώνει παρεμβάσεις για τα διαφημιστικά έσοδα, τότε είναι εύλογο να ζητούμε τουλάχιστον την ίδια προσπάθεια για την αμοιβή που προκύπτει από τις ίδιες τις πωλήσεις.
Το ένα αίτημα δεν αποκλείει το άλλο.
Αλλά οι προτεραιότητες έχουν σημασία.
3. Από τα χαμηλά περιθώρια κέρδους… στα κομπολόγια!
Ας θυμηθούμε μια χαρακτηριστική παλαιότερη δημόσια τοποθέτηση.
Στις 3 Δεκεμβρίου 2017, σε συνέντευξη που δημοσιεύτηκε στο Newsbeast, θεσμικός εκπρόσωπος του κλάδου αναφερόταν στις δυσκολίες των περιπτέρων και στα περιορισμένα περιθώρια κέρδους.
Στο πλαίσιο της συζήτησης προβαλλόταν η ανάγκη να στραφούν οι επαγγελματίες σε άλλα προϊόντα, όπως αναπτήρες, μικροαντικείμενα και εποχιακά είδη.
Ανάμεσα στα χαρακτηριστικά παραδείγματα της δημοσίευσης υπήρχαν και τα κομπολόγια!
Ασφαλώς, η εμπορική προσαρμογή είναι απαραίτητη.
Ο περιπτερούχος πρέπει να παρακολουθεί τις ανάγκες των καταναλωτών, να αναζητά νέους κωδικούς και να αξιοποιεί τις εμπορικές δυνατότητες της επιχείρησής του.
Αυτά, όμως, αφορούν την ατομική επιχειρηματική του ικανότητα.
Δεν αποτελούν απάντηση στο θεσμικό πρόβλημα της χαμηλής αμοιβής από την πώληση καπνικών.
Πρόσφατα, το 2026, σε νέα δημοσιευμένη συνέντευξη, η ίδια φιλοσοφία εμπορικής προσαρμογής επανήλθε με αναφορά στα δημοφιλή παιχνίδια Labubu.
Από τα κομπολόγια του 2017 στα Labubu του 2026.
Η αγορά αλλάζει, τα προϊόντα αλλάζουν, οι καταναλωτικές συνήθειες αλλάζουν.
Το πρόβλημα όμως της περιορισμένης αμοιβής στα καπνικά παραμένει.
Και εδώ βρίσκεται η ουσία της κριτικής.
Δεν αμφισβητούμε το δικαίωμα ενός θεσμικού εκπροσώπου να προτείνει εμπορικές ιδέες.
Αμφισβητούμε την επάρκεια αυτής της προσέγγισης ως απάντησης σε ένα διαρθρωτικό πρόβλημα του επαγγέλματος.
Γιατί ο θεσμικός εκπρόσωπος δεν έχει ως βασική αποστολή να υποκαθιστά τον επιχειρηματία στις επιλογές των εμπορευμάτων του.
Έχει ως βασική αποστολή να διεκδικεί καλύτερους όρους λειτουργίας και αμοιβής για το σύνολο του κλάδου.
4. Τα ευρωπαϊκά στοιχεία έχουν δημοσιευτεί. Δεν μπορούμε πλέον να επικαλούμαστε άγνοια του προβλήματος.
Στις 16 Σεπτεμβρίου 2026, το ιστολόγιο ΠΕΡΙΠΤΕΡΑΔΕΣ δημοσίευσε αναλυτική έρευνα με τίτλο:
«Καπνικά: Πόσο αμείβεται ο λιανοπωλητής στην Ευρώπη και τι συμβαίνει στην Ελλάδα;»
Η έρευνα δεν περιορίστηκε σε γενικές αναφορές.
Παρουσίασε συγκεκριμένα στοιχεία για οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, τις διαφορετικές μορφές εμπορικής αμοιβής των καπνοπωλών και τα καθεστώτα προστασίας που εφαρμόζονται.
Μεταξύ άλλων, αναδείξαμε:
Ιταλία: Θεσμοθετημένη αμοιβή 10% επί της λιανικής τιμής.
Ισπανία: Νομοθετικά κατοχυρωμένο περιθώριο 8,5%, με ειδικό ποσοστό 9% για τα πούρα.
Γαλλία: Θεσμοθετημένη καθαρή αμοιβή 8,35% από την 1η Ιανουαρίου 2026.
Ουγγαρία: Νομοθετικά προστατευμένο εμπορικό περιθώριο στα τσιγάρα.
Αυστρία: Ειδικό σύστημα υπολογισμού της αμοιβής, που περιλαμβάνει και ελάχιστο χρηματικό ποσό ανά τσιγάρο.
Τα ποσοστά αυτά δεν είναι όλα υπολογισμένα στην ίδια βάση και δεν πρέπει να συγχέονται με το τελικό καθαρό επιχειρηματικό κέρδος.
Το σημαντικότερο στοιχείο της έρευνας ήταν άλλο.
Σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες η αμοιβή του λιανοπωλητή καπνού προστατεύεται θεσμικά, ενώ στην Ελλάδα δεν υπάρχει αντίστοιχος ενιαίος μηχανισμός κατοχύρωσης ελάχιστου εμπορικού περιθωρίου.
Η έρευνα δεν έμεινε μόνο στο ιστολόγιό μας.
Αναδημοσιεύτηκε αυτούσια και σε έντυπο κλαδικό περιοδικό, αποκτώντας μεγαλύτερη διάδοση στον επαγγελματικό χώρο.
Επομένως, τα στοιχεία δεν βρίσκονται κλειδωμένα σε κάποια δυσπρόσιτη υπηρεσία ούτε απαιτείται να τα αναζητήσει κάθε περιπτερούχος από την αρχή.
Έχουν συγκεντρωθεί, παρουσιαστεί και δημοσιοποιηθεί.
Είναι πλέον διαθέσιμα για μελέτη, επαλήθευση και αξιοποίηση.
Δεν ισχυριζόμαστε ότι κάθε θεσμικός εκπρόσωπος έλαβε προσωπικά γνώση της έρευνας.
Αλλά η δημόσια διάθεσή της σημαίνει ότι υπάρχει συγκεκριμένο τεκμηριωμένο υλικό πάνω στο οποίο μπορεί να στηριχθεί μια νέα συνδικαλιστική διεκδίκηση.
Το ζητούμενο δεν είναι να αναγνωριστεί η αξία της δικής μας έρευνας. Το ζητούμενο είναι να αξιοποιηθεί κάθε διαθέσιμο στοιχείο προς όφελος του κλάδου.
5. Τι έχει διεκδικηθεί πραγματικά για το εμπορικό περιθώριο;
Εδώ χρειάζεται να είμαστε ακριβείς.
Οι εκπρόσωποι του κλάδου έχουν κατά καιρούς αναφερθεί δημόσια στα χαμηλά περιθώρια κέρδους.
Δεν θα ήταν σωστό να υποστηρίξουμε ότι δεν έχουν αναγνωρίσει το πρόβλημα.
Αλλά άλλο η αναφορά σε ένα πρόβλημα και άλλο η οργανωμένη προσπάθεια αντιμετώπισής του.
Και ακριβώς σε αυτό το σημείο θεωρούμε ότι οφείλουν να δοθούν συγκεκριμένες απαντήσεις.
Πρώτον: Έχει υποβληθεί τα τελευταία χρόνια επίσημο, τεκμηριωμένο αίτημα για νομοθετική κατοχύρωση ενός ελάχιστου εμπορικού περιθωρίου στα καπνικά;
Δεύτερον: Έχουν μελετηθεί επίσημα από τις ελληνικές επαγγελματικές οργανώσεις τα συστήματα αμοιβής της Ιταλίας, της Ισπανίας, της Γαλλίας, της Αυστρίας και της Ουγγαρίας;
Τρίτον: Έχουν πραγματοποιηθεί συγκεκριμένες παρεμβάσεις προς τα αρμόδια υπουργεία, την καπνοβιομηχανία και τους διανομείς με αποκλειστικό αντικείμενο τη βελτίωση της εμπορικής αμοιβής;
Τέταρτον: Έχει ζητηθεί μελέτη για το πραγματικό κόστος λειτουργίας ενός περιπτέρου και το ελάχιστο περιθώριο που θα μπορούσε να υποστηρίξει τη βιωσιμότητά του;
Πέμπτον: Υπάρχει συγκροτημένη πρόταση, με συγκεκριμένους στόχους και χρονοδιάγραμμα διεκδίκησης;
Και τέλος:
Εάν όλα αυτά έχουν γίνει, γιατί δεν παρουσιάζονται δημόσια στους συναδέλφους με την ίδια ένταση που παρουσιάζονται οι κινητοποιήσεις για τη διαφήμιση;
Δεν ζητούμε να υποκαταστήσουμε τη θεσμική εκπροσώπηση.
Ζητούμε λογοδοσία, ενημέρωση και αποτελεσματική διεκδίκηση.
ΖΗΤΗΣΑΜΕ ΕΠΙΣΗΜΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ. ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΔΕΝ ΛΑΒΑΜΕ.
Στις 7 Οκτωβρίου 2026 απευθύναμε γραπτό αίτημα προς την Πανελλήνια Ομοσπονδία Μισθωτών Περιπτέρων και την Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία Λιανοπωλητών Καπνού (CEDT).
Ζητήσαμε να ενημερωθούμε συγκεκριμένα για τις παρεμβάσεις τους στις ευρωπαϊκές νομοθετικές εξελίξεις σχετικά με τα καπνικά, τη φορολογία και την οικονομική βιωσιμότητα των λιανοπωλητών.
Μέχρι σήμερα, 6 Νοεμβρίου 2026, δεν έχουμε λάβει απάντηση στο συγκεκριμένο αίτημα.
Δεν ισχυριζόμαστε ότι δεν πραγματοποιήθηκαν παρεμβάσεις. Ρωτάμε ποιες πραγματοποιήθηκαν, ποια συγκεκριμένα αιτήματα υποβλήθηκαν και πώς ενημερώθηκαν οι Έλληνες περιπτερούχοι για τα αποτελέσματά τους.
Γιατί η θεσμική εκπροσώπηση δεν εξαντλείται στη συμμετοχή σε συναντήσεις και ευρωπαϊκά όργανα. Περιλαμβάνει και την υποχρέωση ουσιαστικής ενημέρωσης των επαγγελματιών που εκπροσωπούνται.
6. Η ευρωπαϊκή εκπροσώπηση πρέπει να παράγει αποτελέσματα
Η Ελλάδα συμμετέχει εδώ και χρόνια στην ευρωπαϊκή εκπροσώπηση των λιανοπωλητών καπνού.
Η Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία Λιανοπωλητών Καπνού (CEDT) περιλαμβάνει οργανώσεις από χώρες με διαφορετικά συστήματα εμπορικής αμοιβής.
Επομένως, υπάρχει πεδίο ανταλλαγής εμπειριών και πληροφοριών.
Η γνώση των ευρωπαϊκών συνθηκών δεν αποτελεί πολυτέλεια.
Είναι απαραίτητο εργαλείο για την αποτελεσματική συνδικαλιστική εκπροσώπηση.
Όταν σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες υπάρχουν ειδικοί μηχανισμοί κατοχύρωσης της αμοιβής του λιανοπωλητή, θα πρέπει τουλάχιστον να έχει εξεταστεί εάν και πώς μπορούν να αξιοποιηθούν στοιχεία αυτών των μοντέλων στην Ελλάδα.
Δεν ισχυριζόμαστε ότι ένα ξένο σύστημα μπορεί να μεταφερθεί αυτούσιο στην ελληνική αγορά.
Υπάρχουν διαφορετικά καθεστώτα αδειοδότησης, φορολογίας και οργάνωσης της διανομής.
Αυτό όμως δεν αποτελεί λόγο αδράνειας. Αποτελεί λόγο σοβαρής μελέτης και τεκμηριωμένης διεκδίκησης.
Η συμμετοχή σε ευρωπαϊκούς οργανισμούς δεν πρέπει να περιορίζεται στην τυπική εκπροσώπηση.
Η αξία της πρέπει να αποτυπώνεται και στην ενημέρωση των επαγγελματιών, στις θεσμικές προτάσεις και στις πρωτοβουλίες που αναλαμβάνονται.
7. Ποια πρέπει να είναι τελικά η προτεραιότητα;
Ο περιπτερούχος δεν περιμένει από τη συνδικαλιστική του εκπροσώπηση να του υποδείξει ποιο παιχνίδι είναι στη μόδα.
Δεν περιμένει να του εξηγήσει πώς θα πουλήσει περισσότερους αναπτήρες, κομπολόγια ή εποχιακά είδη.
Αυτά αποτελούν καθημερινές επιχειρηματικές αποφάσεις.
Εκείνο που δικαιούται να περιμένει είναι συλλογική παρέμβαση για ζητήματα που δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μόνος του.
Για το εμπορικό περιθώριο στα καπνικά.
Για το κόστος των ηλεκτρονικών πληρωμών.
Για τους θεσμικούς κανόνες λειτουργίας του επαγγέλματος.
Για τη δίκαιη αντιμετώπιση της μικρής λιανικής απέναντι στις μεγάλες εμπορικές επιχειρήσεις.
Για ένα πλαίσιο που θα επιτρέπει στο περίπτερο να επιβιώνει από την εμπορική του δραστηριότητα και όχι να εξαρτάται διαρκώς από συμπληρωματικές πηγές εισοδήματος.
Οι επαγγελματικές οργανώσεις υπάρχουν για να αντιμετωπίζουν συλλογικά τα προβλήματα που αδυνατεί να λύσει ο κάθε μεμονωμένος επαγγελματίας.
Αυτή είναι η ουσία του συνδικαλισμού.
ΤΟ ΤΕΛΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ
Η πρόσφατη κινητοποίηση για τη διαφήμιση απέδειξε κάτι σημαντικό:
Όταν υπάρχει βούληση και συγκεκριμένο αίτημα, ο θεσμικός μηχανισμός μπορεί να ενεργοποιηθεί.
Γιατί, λοιπόν, να μην αξιοποιηθεί η ίδια δυνατότητα και για τη διεκδίκηση καλύτερης εμπορικής αμοιβής στα καπνικά;
Ιδιαίτερα σήμερα που διαθέτουμε δημοσιευμένα και επαληθεύσιμα στοιχεία για όσα ισχύουν σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Ιδιαίτερα σήμερα που η οικονομική βιωσιμότητα των περιπτέρων δοκιμάζεται καθημερινά.
Και ιδιαίτερα σήμερα που οι ίδιοι οι επαγγελματίες χρειάζονται περισσότερο από ποτέ ουσιαστική συλλογική εκπροσώπηση.
Δεν υποτιμούμε την ανάγκη εμπορικής προσαρμογής.
Δεν αμφισβητούμε τη σημασία των συμπληρωματικών εσόδων.
Αμφισβητούμε όμως την επάρκειά τους ως απάντηση στο πρόβλημα της κερδοφορίας του περιπτέρου.
Το ζήτημα δεν είναι πόσα ακόμη προϊόντα μπορεί να προσθέσει ο επαγγελματίας στα ράφια του.
Το ζήτημα είναι εάν μπορεί να αμείβεται αξιοπρεπώς από τα βασικά προϊόντα που ήδη πουλά.
Ας αφήσουμε, λοιπόν, τα κομπολόγια στην εμπορική κρίση του κάθε περιπτερούχου.
Και ας περάσουμε επιτέλους από τις διαπιστώσεις στη συγκεκριμένη θεσμική διεκδίκηση για το πραγματικό εμπορικό κέρδος του κλάδου.
Γιατί ο περιπτερούχος δεν χρειάζεται μόνο συμβουλές για να πουλήσει περισσότερο.
Χρειάζεται εκπροσώπηση που να διεκδικεί να αμείβεται καλύτερα.
ΠΕΡΙΠΤΕΡΑΔΕΣ – Ανεξάρτητη ενημέρωση, έρευνα και προβληματισμός για τη μικρή λιανική.
Πηγές
1. Βουλή των Ελλήνων – 30 Οκτωβρίου 2026
Κοινοβουλευτική αναφορά για το υπόμνημα της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Μισθωτών Περιπτέρων σχετικά με την απόφαση για τη διαφήμιση.
2. Newsbeast – 3 Δεκεμβρίου 2017
«Πόσα βάζει στην τσέπη του ένας περιπτεράς» – Συνέντευξη και αναφορές στις εναλλακτικές πωλήσεις, στα μικροαντικείμενα και στα κομπολόγια.
3. Athens Voice – 2026
«Γιατί κλείνουν τα περίπτερα;» – Δημόσιες τοποθετήσεις για τις προκλήσεις του επαγγέλματος και τη στροφή σε δημοφιλή προϊόντα.
4. ΠΕΡΙΠΤΕΡΑΔΕΣ – 16 Σεπτεμβρίου 2026
«Καπνικά: Πόσο αμείβεται ο λιανοπωλητής στην Ευρώπη και τι συμβαίνει στην Ελλάδα;»
Η ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή έρευνα
Η αναφορά στην αυτούσια αναδημοσίευση σε έντυπο κλαδικό περιοδικό βασίζεται στην ενημέρωση του συντάκτη της αρχικής έρευνας.
Σημείωση: Το άρθρο ασκεί θεσμική κριτική στις προτεραιότητες της επαγγελματικής εκπροσώπησης. Δεν αμφισβητεί ότι έχουν γίνει παλαιότερες αναφορές στα χαμηλά περιθώρια ούτε αποδίδει αθέμιτα κίνητρα σε συγκεκριμένα πρόσωπα.
Σχόλια